کد خبر: ٧٥٤٥٣/ ١٢:٤٠ - دوشنبه ٢٨ اسفند ١٣٩٦/ تعداد بازدید: 78
چاپ
ارسال به دوست
به مناسبت هفته جهانی گلوکوم/ آشنایی با دومین عامل نابینایی در جهان
به مناسبت هفته جهانی گلوکوم، دکتر رضا زارعی، استاد گروه جشم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و فوق تخصص گلوکوم درگفتگو با روابط عمومی بیمارستان فارابی علل ایجاد گلوکوم و راه های پیشگری ودرمان آن راتشریح کرد.


با عرض سلام و تشکر بفرماییدچرا بیماری گلوکوم اهمیت دارد؟

 گلوکوم یا آب سیاه، دومین علت نابینایی قابل پیشگیری در جهان و اولین علت نابینایی قابل پیشگیری در امریکا است. میزان بروز و شیوع آن در  جوامع مختلف متفاوت است. به طور کلی حدود چهار درصد افراد بالای 50 سال جامعه مبتلا به این بیماری می شوند. یک بیماری وابسته به سن است یعنی با بالا رفتن سن امکان ابتلا افزایش می یابد به طوری که در دهه هفتاد عمر میزان ابتلا به گلوکوم ده درصد و در دهه هشتاد و نود به بیست تا بیست و پنج درصد می رسد.  
یکی دیگر از ویژگی های این بیماری خاموش بودن آن است. یعنی بسیاری از مبتلایان، حتی در کشور های توسعه یافته، از وجود بیماری خود اطلاع ندارند. مثلا در سوئد 50 درصد افراد بالای پنجاه سال  مبتلا به گلوکوم از وجود بیماری خود بی اطلاعند.
درواقع همین ویژگی است که اهمیت بیماری گلوکوم و لزوم افزایش آگاهی عمومی در مورد ان را افزایش می دهد.

گلوکوم چیست؟

بیماری گلوکوم در اثر افزایش فشار داخل چشم به وجود می آید. هرگاه فشار داخل چشم به دلایل مختلف بالا رود، بر تمام بخش های آن از جمله محل خروج عصب اپتیک اثر گذاشته و با ایجاد یک فرورفتگی به سلول های عصبی که از مسیر عصب اپتیک رد می شوند آسیب می رساند. در عصب اپتیک نزدیک به یک میلیون رشته عصبی وجود دارد. وقتی فشار چشم بالا می رود با تخریب اکسون سلول های عصبی از بین رفته و میدان بینایی آسیب می بیند.
در بیماری گلوکوم، حدت بینایی تا مراحل انتهایی بیماری تغییر نمی یابد به همین دلیل معمولا افراد زمانی متوجه بیماری شان می شوند که مرحله انتهایی بیماری است. معمولا شکایت بیمار از اختلال در میدان بینایی است.
حدت بینایی معمولاً به وضوح دید اشاره دارد. این که اشیاء کوچک را تا چه فاصله ای به وضوح می توانیم ببینیم. اما میدان بینایی به فضای قابل مشاهده اطراف فرد می گویند که شامل اجسام واقع در حوزه دید محیطی(جانبی) نیز می شود.
 گلوکوم انواع مختلفی دارد، گلوکوم  زاویه بسته، زاویه باز، نوع حاد که به طور ناگهانی بروز می کند و نوع مزمن . ولی در تمامی اشکال بیماری اگر تشخیص و درمان به موقع صورت نگیرد، کوری پایان راه است.

بیماری گلوکوم چه علائمی دارد؟

غیر از گلوکوم زاویه بسته حاد که با سردرد، تهوع و استفراغ  شروع می شود، بقیه انواع گلوکوم معمولا هیچ علامتی ندارند. زمانی که آسیب عصب بینایی به رشته های مرکزی رسیده و میدان بینایی فرد کم می شود، بیمار متوجه بیماری اش می شود و برای درمان خیلی دیر است.

شانس ابتلا در چه کسانی بیشتر است؟

گلوکوم زمینه ارثی دارد به طوری که شانس ابتلا در کسانی که یکی از افراد فامیل نزدیکشان گلوکوم دارد 9تا 13 برابر بیشتر از افراد عادی است. به همین دلیل در افرادی که سابقه فامیلی گلوکوم دارند باید فواصل  زمانی معاینات کوتاه تر باشد تا در صورت بروز علائم در مراحل اولیه درمان شوند.
بسیاری از انواع گلوکوم ثانویه هستند. مثلا در افرادی که کاتاراکت یا  آب مروارید دارند، در صورت عدم درمان و مسیرخروجی مایع شفاف اتاق قدامی چشم بسته شده و منجر به افزایش فشار داخل چشم و ابتلا به آب سیاه می شود.
 گاهی گلوکوم به دنبال مصرف برخی داروها ایجاد می شود. مثلا مصرف تمام اشکال دارویی کورتیکواستروئیدها حتی پمادهای موضعی شانس ابتلا به گلوکوم را افزایش می دهد. در سه تا پنج درصد افرادجامعه با مصرف کورتون ها فشار داخل چشم بالا می رود بنابر این کسانیکه کورتون( به ویژه برای مدت طولانی) مصرف می کنند باید دقت نموده و حتما بررسی شوند.  
گلوکوم بیماری است که از ابتدای تولد تا انتهای عمر ممکن است بوجود بیاید.
میزان بروز گلوکوم مادرزادی در جامعه یک در ده هزار تولد زنده است. علائم آن عبارت است از ترس از نورشدید، اشک ریزش بیش از حد و مگالو کورنیا یا درشتی بیش از حد قرنیه
زمنیه ارثی مهم است و در خانواده هایی که یک فرزند مبتلا به آب سیاه دارند شانس ابتلا در فرزندان دیگر بیشتر می شود. به همین دلیل باید این خانواده ها از لحاظ ژنتیکی بررسی و پیشگیری قبل از تولد برایشان صورت گیرد.
به علت نادر بودن بیماری غربالگری بدو تولد لازم نیست .در صورتیکه کودک سابقه فامیلی یا علائم گفته شده را داشت باید بررسی ودر صورت تشخیص گلوکوم مادرزادی باید فورا درمان شروع شود. معمولا درمان در کودکان جراحی است.
گاهی بیماری بخشی از چشم ممکن است در بخشی دیگر گلوکوم ایجاد کند. مثلا التهاب داخل چشم، ضربه به چشم و خونریزی داخل چشم  می تواند موجب گلوکوم شود.

 درمان گلوکوم چیست؟

اولین گام در درمان گلوکوم تشخیص زود هنگام بیماری از طریق معاینات منظم است. همان طور که اشاره کردم گلوکوم در بالغین تا مراحل انتهایی هیچ علامتی ندارد. اکثر بیماران بالای 45 سال برای اصلاح دید و تعویض عینک پیرچشمی مراجعه می کنند ودرمعاینه گلوکوم تشخیص داده می شود.بنابر این افراد بالای چهل سال باید حداقل سالی یک بار توسط چشم پزشک معاینه شوند.
در مرحله اول معاینات  فشار داخل چشم آن ها اندازه گیری و وضعیت عصب بینایی بررسی می شود. در صورت وجود عارضه،اندازه گیری میدان بینایی و OCT سر عصب انجام و فاصله معاینات بعدی نیز کوتاهتر تعیین شود.
روش های درمانی هم بسته به بیمار و نوع بیماری متفاوت است. درمان اصلی گلوکوم زاویه باز معمولا طبی است. اگر موثر نبود لیزرتراپی و درگام آخر درمان چراحی. روش های جراحی متعددی هم وجود داردکه با توحه به نوع  گلوکوم جایگاه خاص خود را دارد.

بهبودی در این بیماران تا چه حد است؟

به علت آسیب به عصب، درمان های موجوددر بالغین فقط پیشرفت بیماری گلوکوم را متوقف می کند و بیمار باید تا آخر عمر تحت نظر باشد هرچه تشخیص و درمان زودتر انجام شود پیش آگهی بیماری بهتر است.

 هدف از تعیین هفته ای با نام گلوکوم چیست؟

هفته جهانی گلوکوم به دلیل اهمیت گلوکوم سازمان بهداشت جهانی 17-11 مارس(26-20 اسفند) هرسال را به عنوان هفته جهانی گلوکوم  نامگذاری کرده است تا توجه عمومی را به اهمیت این بیماری و نقش آن درتامین سلامت بینایی جلب نماید. معمولا متخصصین در سطوح مختلف اطلاعاتی در مورد علائم، راه های پیشگیری و درمان بیماری را در اختیار عموم مردم قرار داده و همگی حامل یک هشدار و پیام اصلی هستند : هر فرد بالای چهل سال شانس ابتلای به گلوکوم را دارد . نداشتن علامت دلیل عدم بیماری نیست و  تمام افراد باید توسط چشم پزشک بررسی و معاینه شوند. همچنین در این هفته فعالیت های نمادینی هم اجرا می شود .

 سخن آخر ؟

 نابینایی ناشی از گلوکوم غیر قابل برگشت است. بدانیم با یک معاینه ساده چند دقیقه ای  می توان   بیماری خطرناکی که می تواند منجر به کوری شود را تشخیص داد و درمان کرد.
 گفتگو: امیدوار

انتهای پیام / *
کلید واژه ها
  • بیمارستان فارابی
  • گلوکوم
  • هفته جهانی گلوکوم
اخبار مرتبط
نظرات کاربران
برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




سامانه نظرسنجی و افکار سنجی
اقدام روابط عمومی در انتشار تاریخ شفاهی دانشگاه در قالب مصاحبه های هفتگی با اساتید ، در سایت دانشگاه را چگونه ارزیابی می کنید؟

خیلی خوب
خوب
متوسط
بد
خیلی بد