تگ Canonical چیست و چه زمانی باید از آن استفاده کنیم؟

تگ کنونیکال چیست؟

نخستین گام، تشریح مفهوم تگ Canonical است. موتورهای جستجو ممکن است در تشخیص محتوای اصلی در وب‌سایت‌هایی که صفحات متعددی با محتوای مشابه دارند، با چالش مواجه شوند. برای جلوگیری از این وضعیت و حصول اطمینان از ایندکس شدن صحیح صفحات مطابق با استراتژی مورد نظر، می‌توان از تگ Canonical استفاده کرد.

بنابراین، در پاسخ به سوال “تگ کنونیکال چیست و چه زمانی از آن استفاده کنیم؟” باید گفت: تگ کنونیکال در سئو، تگی است که از طریق آن به ربات‌های موتور جستجو اعلام می‌کنیم که آیا این صفحه، صفحه‌ی مشابهی دارد که باید به عنوان نسخه اصلی در نظر گرفته و ایندکس شود.

با جلوگیری از ایندکس شدن چندین صفحه با محتوای یکسان و ارجاع آن‌ها به صفحه اصلی از طریق تگ کنونیکال، اولویت‌بندی درستی برای گوگل ایجاد می‌کنیم. به عبارت دیگر، در صورت وجود صفحات مشابه، این تگ، صفحه‌ی مشخصی را به عنوان نسخه اصلی معرفی می‌کند.

پیامدهای عدم استفاده از تگ کنونیکال:

در صورت عدم استفاده از تگ Canonical، ممکن است موتور جستجو صفحه‌ی دیگری را به جای صفحه‌ی مورد نظر شما انتخاب و ایندکس کند. این امر می‌تواند منجر به هدایت کاربران به صفحات اشتباه، ایندکس شدن صفحات تکراری متعدد و تقسیم نامناسب PageRank در میان صفحات شود.

چه زمانی باید از تگ کنونیکال در سئو استفاده کرد؟

برای درک بهتر کاربرد تگ کنونیکال در سئو، ابتدا باید با مفهوم “محتوای تکراری”  آشنا شویم. زمانی که دو یا چند صفحه از یک وب‌سایت، با آدرس‌های متفاوت، محتوای یکسان یا بسیار مشابهی داشته باشند، با مشکل محتوای تکراری مواجه هستیم. این وضعیت برای موتورهای جستجو چالش‌برانگیز است، زیرا آن‌ها ترجیح می‌دهند تا هر صفحه از وب‌سایت، محتوای منحصربه‌فردی داشته باشد.

برای حل مشکل محتوای تکراری، دو رویکرد اصلی وجود دارد:

1. ریدایرکت (Redirect( در صورتی که نیازی به دیده شدن تمامی صفحات توسط کاربران نباشد، می‌توان از ریدایرکت (مانند ریدایرکت ۳۰۱) استفاده کرد تا کاربران و موتورهای جستجو به صورت خودکار به صفحه اصلی هدایت شوند.
2. تگ کنونیکال (Canonical Tag( هنگامی که لازم است هر دو صفحه (یا تمام صفحات مشابه) توسط کاربران قابل دسترس باشند، اما می‌خواهیم نسخه اصلی و ترجیحی را به موتورهای جستجو معرفی کنیم، از تگ کنونیکال استفاده می‌شود.

کاربرد اصلی تگ Canonical در سئو، جلوگیری از ایجاد و ایندکس شدن محتوای تکراری است.

در ادامه، دو سناریوی کاربردی برای درک بهتر زمان استفاده از تگ کنونیکال ارائه می‌شود:

سناریوی اول: صفحه‌بندی نظرات (Comments Pagination(

فرض کنید سایتی در زمینه واکسن کرونا دارید و یکی از مقالات آن، نظرات (کامنت‌های) زیادی دریافت کرده که این نظرات صفحه‌بندی شده‌اند (Pagination)  در این حالت، صفحات دوم، سوم و … نظرات، همچنان محتوای اصلی مقاله را تکرار می‌کنند و تنها تفاوت آن‌ها در اضافه شدن تعداد محدودی نظر جدید است.

در چنین شرایطی، اگر تگ کنونیکال را به خود این صفحات (صفحه ۲، ۳ و …) اختصاص دهیم، به نوعی در حال معرفی صفحات تقریبا تکراری به موتور جستجو هستیم.

راهکار بهینه: بهترین رویکرد این است که تگ کنونیکال تمامی صفحات نظرات (صفحه ۲، ۳ و …) را به صفحه اصلی مقاله ارجاع دهیم. این عمل باعث می‌شود گوگل صفحات تکراری را به صورت مجزا ایندکس نکند و تمامی سیگنال‌های سئو مانند (PageRank) روی همان مقاله اصلی متمرکز شوند.

مثال پرتالی برای درک بهتر مطلب تصویر زیر مشاهده شود:

سناریوی دوم: صفحه‌بندی دسته‌بندی محصولات یا مقالات (Category Pagination(

مثال پرتالی:

با مراجعه به آدرس https://pr.tums.ac.ir/women مشاهده میشود چندین صفحه برای مطالبی که در دسته بندی "دفتر امور زنان" وجود دارد.

حال این سوال مطرح می‌شود: آیا در مورد صفحه‌بندی دسته‌بندی محصولات یا مقالات مانند دسته‌بندی “دفتر امور زنان” که ممکن است شامل چندین صفحه باشد، باید تگ کنونیکال صفحات بعدی را به صفحه اول بزنیم؟

پاسخ منفی است.

در این سناریو، هر صفحه از دسته‌بندی، شامل ترکیب متفاوتی از محصولات یا مقالات است. به عنوان مثال، صفحه اول دسته‌بندی “بیماری های ویروسی” ممکن است نوع A، B و C را نمایش دهد، در حالی که صفحه دوم  D، E و F را. از آنجایی که محتوای هر صفحه (لیست محصولات یا مقالات) منحصربه‌فرد است، ما با مشکل محتوای تکراری مواجه نیستیم.

راهکار بهینه: در این موارد، باید از “کنونیکال خودارجاع” (Self-Referencing Canonical)  ستفاده کرد. یعنی تگ کنونیکال هر صفحه باید به خود همان صفحه اشاره کند. این کار به گوگل کمک می‌کند تا متوجه شود که هر صفحه دارای ارزش و محتوای مجزای خود است و باید به صورت مستقل ایندکس شود.

بنابراین، استفاده صحیح و به‌موقع از تگ کنونیکال، به ویژه در سناریوهایی که با محتوای تکراری اما با نیاز به دسترس بودن تمامی صفحات مواجه هستیم، نقش حیاتی در بهبود سئو و عملکرد وب‌سایت ایفا می‌کند.

بسیار عالی! شما به خوبی به تفاوت‌های کلیدی بین ریدایرکت و تگ کنونیکال، کاربردهای عملی آن‌ها و همچنین دلایل رایج ایجاد URLهای تکراری اشاره کردید. ادامه متن با تمرکز بر این موارد و جمع‌بندی بخش‌های قبلی، به شرح زیر بازنویسی شده است:

تفاوت ریدایرکت (Redirect) و تگ کنونیکال (Canonical Tag)

همانطور که پیشتر اشاره شد، برای مقابله با مشکل محتوای تکراری، دو راهکار اصلی وجود دارد: ریدایرکت و تگ کنونیکال. درک تفاوت و زمان استفاده صحیح از هر کدام، برای بهینه‌سازی سئو سایت امری ضروری است.

• ریدایرکت (Redirect)

ریدایرکت، ابزاری است که به طور کامل یک URL را به URL دیگری هدایت می‌کند. در سناریویی که یک محصول به اشتباه دو بار در سایت ایجاد شده و امکان حذف یکی از آن‌ها وجود ندارد، استفاده از ریدایرکت ۳۰۱ (Permanent Redirect) گزینه ایده‌آلی است. با اعمال ریدایرکت ۳۰۱ از صفحه تکراری به صفحه اصلی محصول، هر کاربر یا رباتی که قصد ورود به صفحه تکراری را داشته باشد، به طور خودکار به صفحه اصلی هدایت می‌شود. این روش اطمینان می‌دهد که کاربران فقط نسخه اصلی محصول را مشاهده کنند و اعتبار سئو به صفحه مقصد منتقل گردد.

• تگ کنونیکال (Canonical Tag)

تگ کنونیکال زمانی به کار می‌آید که لازم است چندین صفحه با محتوای مشابه یا دارای پارامترهای URL متفاوت (که منجر به نمایش محتوای یکسان می‌شوند) توسط کاربران قابل دسترس باشند، اما می‌خواهیم نسخه اصلی و ترجیحی را به موتورهای جستجو معرفی کنیم.

کاربرد در صفحات دسته‌بندی (Category) و برچسب (Tag)

یکی از موارد رایج که اغلب نادیده گرفته می‌شود، استفاده از تگ کنونیکال در صفحات دسته‌بندی یا برچسب مقالات و محصولات است. این صفحات معمولاً با صفحه‌بندی (Pagination) برای نمایش تعداد زیادی آیتم ایجاد می‌شوند (مثلاً صفحه ۲، ۳ و …). اگرچه محتوای دقیقاً یکسانی ندارند، اما تگ عنوان (Title Tag)، توضیحات متا (Meta Description) و هدینگ‌های اصلی (H1) آن‌ها غالباً یکسان است که می‌تواند منجر به مشکل محتوای تکراری شود.

چه زمانی باید از تگ کنونیکال در صفحات دسته‌بندی استفاده کرد؟

اگر نیاز است که کاربران بتوانند به تمام صفحات دسته‌بندی (مثلاً صفحات ۲، ۳ و … محصولات یا مقالات) دسترسی داشته باشند، باید از تگ کنونیکال استفاده کرد. در این حالت، تگ کنونیکال صفحات دوم، سوم و … باید به صفحه اصلی آن دسته‌بندی اشاره کنند (Canonicalize) شوند. این عمل به گوگل کمک می‌کند تا نسخه اصلی و کامل دسته‌بندی را شناسایی کرده و از مشکلات ناشی از تکرار عناصر ثابت (مانند عنوان و توضیحات) جلوگیری کند.

وب‌سایت‌های پویا و دلایل ایجاد URLهای تکراری:

وب‌سایت‌های پویا و مبتنی بر کدنویسی، این مشکل را تشدید می‌کنند. مواردی مانند:

1. ایجاد URLهای مختلف توسط سیستم‌های مدیریت محتوا.
2. فعال بودن همزمان سایت بر روی پروتکل‌های http و https.
3. فعال بودن همزمان سایت با www و بدون www.
4. وب‌سایت‌های بین‌المللی بدون هدف جغرافیایی مشخص.
5. وجود نسخه‌های جداگانه برای موبایل یا انجمن (Forum) با آدرس‌های متفاوت.

چرا برای موارد ۲ و ۳ ریدایرکت بهتر از کنونیکال است؟

برای مواردی مانند فعال بودن همزمان http/https و www/بدون www، استفاده از ریدایرکت ۳۰۱ ارجحیت دارد. دلیل این امر آن است که این موارد مستقیماً به نسخه منحصربه‌فرد و اصلی سایت مربوط می‌شوند و باید تمام ترافیک و اعتبار را به یک URL واحد هدایت کنند. کنونیکال بیشتر برای مدیریت محتوای مشابه در صفحات مختلف کاربرد دارد، در حالی که ریدایرکت برای یکپارچه‌سازی و حذف URLهای کاملاً اضافی و غیرضروری به کار می‌رود.

مطلب آموزشی نحوه استفاده از تگ Canonical در HTML و چک لیست کنونیکال برای SEO فنی در سلسله مقالات آموزشی سئو آماده دسترسی میباشد.