لیله الرغائب؛ شب آرزوها، شبی که خدا بی حساب می بخشد

اِلهي اَتَراني ما اَتَيتُكَ اِلاّ مِنْ حَيْثُ الْامال.
خدايا! مرا ببين! تنها به خاطر آرزوها و اميدهايم به درگاه تو آمده ام. (بخشي از دعاي صباح (مفاتيح نوين، مكارم شيرازي، ص 95).
ليلة الرغائب شبي است كه مختاري براي انتخاب آنچه مي خواهي، براي داشتن گوشه اي از تقديري كه آرزويش را داري، براي آنچه مي خواهي باشي...
شايد راه آسمان، خدا، اجابت، بخشش در نظرت سخت بيايد، طولاني، دست نيافتني، اما امشب كه عاشق شوي پياده هم مي شود تمام آن مسير طولاني را ساده به پايان رساند، بي هيچ سخني از رنج و كم طاقتي بندگان. مي شود كوله بار دنيا را هر قدر هم سنگين از شانه هايت پايين بياوري و دل را به بي كران آسمان گره بزني، امشب از هر كجاي اين دنياي بزرگ كه در بزني، صاحبخانه براي استقبال مي آيد. با طبقي از آرزوهايي كه مي خواهي، امشب هر قدر كه نا اميد باشي اميدوار باش به اجابت، امشب اعانت جستن به فضل و كرمش براي آنكه اميد دارد، مباح است، كافي است گريزي داشته باشي به اعمال اين شب و نيم نگاهي به دعا ها و معاني آن.
امشب تمام فرشته ها از ثلث شب كه بگذرد در ميان كعبه به خدا براي بخشش بندگان روزه دار رجب دعا مي كنند. آن گاه خداوند نظر مرحمت به آنان كند و فرمايد: فرشتگانم! هر چه خواهيد از من بخواهيد. فرشتگان گويند: بارالها حاجت و خواسته ما آن است كه روزه داران ماه رجب را بيامرزى، خداوند متعال فرمايد: آمرزيدم.
اولين شب جمعه از ماه عظيم رجب را ليله الرغائب گويند كه شبي با عظمت است، زيرا ليله الرغائب شرافت و ارزش شب جمعه و ماه رجب هر دو را در خود جمع كرده پس ارزشي دو چندان دارد. پيامبر اكرم در اين باره مي‌ فرمايد: از اولين شب جمعه ماه رجب غافل نشويد فرشتگان آن را ليله الرغائب مي‌نامند. چرا كه وقتي يك سوم از شب گذشت هيچ فرشته‌اي نيست مگر اينكه در كنار كعبه شريف آيد آن گاه خداوند نظر مرحمت به آنان كند و فرمايد: فرشتگانم هر چه خواهيد از من بخواهيد فرشتگان گويند: بار الها حاجت و خواسته ما آن است كه روزه داران ماه رجب را بيامرزي خداوند خداوند متعال فرمايد: آمرزيدم
كلمة "رغائب" جمع "رغيبه" به معناي چيزي كه مورد رغبت و ميل و نيز به معناي عطا و بخشش فراوان است. بنابر بر معناي اول "ليلة الرغائب" يعني شبي كه ميل و توجه به عبادت و بندگي در آن فراوان است و بندگان خوب و شايسته خداوند در اين شب تمايل زيادي به رفتن به در خانه خداوند و ارتباط و انس با معبود خويش دارند.
بنابر معناي دوم "ليله الرغائب" يعني شبي كه در آن عطاء و بخشش خداوند فراوان است و بندگان مخلص خداوند با رو آوردن به بارگاه قدس ربوبي و خاكساري در برابر عظمت حق، شايسته دريافت انعام و عطا و بخشش بي كرانه حق مي شوند.
كيفيت اعمال شب ليلة الرغائب
كيفيت‏ اين نماز چنين است: اولين پنجشنبه ماه رجب را روزه مى ‏دارى، چون شب جمعه داخل شود، ما بين نماز مغرب و عشا، دوازده ركعت نماز بجاى مى ‏آورى، هر دو ركعت با يك سلام به اين ترتيب كه در هر ركعت يك مرتبه سوره«حمد» و سه مرتبه«سوره قدر»و دوازده‏ مرتبه«سوره توحيد»مى‏ خوانى و هنگامى كه از نماز فارغ شدى هفتاد مرتبه مى‏ گويى:
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ وَ عَلَى آلِهِ [وَ آلِ مُحَمَّدٍ] .
خدايا!بر محمّد پيامبر درس ناخوانده و خاندانش درود فرست
سپس به سجده مى‏روى و هفتاد مرتبه مي گويى:
سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلائِكَةِ وَ الرُّوحِ
پاك و منزّه است پروردگار فرشتگان و روح
آنگاه سر از سجده بر مى ‏دارى و هفتاد مرتبه مى ‏گويى:
رَبِّ اغْفِرْ وَ ارْحَمْ وَ تَجَاوَزْ عَمَّا تَعْلَمُ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيُّ الْأَعْظَمُ
پروردگارا! مرا بيامرز و بر من مهرورز و از آنچه از من مى‏دانى بگذر،تو خداى برتر و بزرگترى
دوباره به سجده مى‏ روى و هفتاد مرتبه مى ‏گويى:
سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلائِكَةِ وَ الرُّوحِ
پاك و منزّه است پروردگار فرشتگان و روح
سپس حاجت خود را مى ‏طلبى كه به خواست خدا برآورده خواهد شد. آگاه باش زيارت حضرت رضا عليه السّلام در ماه رجب مستحب است، و انجام آن در اين ماه امتياز خاصى دارد،همان گونه كه انجام عمره در ماه رجب فضيلت دارد تا جايى كه روايت شده انجام آن در اين ماه، در فضيلت همتاى حج است و نيز نقل شده حضرت سجاد عليه السّلام در ماه رجب به عمره مشرّف شده بود و شب‏ و روز نزد كعبه نماز مى‏ خواند و در حالى كه پيوسته در سجده بود اين ذكر از زبان ايشان شنيده مى‏ شد:
عَظُمَ الذَّنْبُ مِنْ عَبْدِكَ فَلْيَحْسُنِ الْعَفْوُ مِنْ عِنْدِكَ
گناه از بنده‏ات بزرگ شده، پس بگذر گذشت از سوى تو زيبا باشد.
پيامبر اكرم( ص) در فضيلت اين نماز مي فرمايد: كسي كه اين نماز را بخواند، شب اول قبرش خداي متعال ثواب اين نماز را با زيباترين صورت و با روي گشاده و درخشان و با زبان فصيح به سويش مي فرستد. پس او به آن فرد مي ‌گويد اي حبيب من، بشارت بر تو باد كه از هر شدت و سختي نجات يافتي.
ميّت مي‌ پرسد تو كيستي؟ به خدا سوگند كه من صورتي زيباتر از تو نديده‌ام و كلامي شيرين تر از كلام تو نشنيده‌ام و بويي، بهتر از بوي تو نبوئيده‌ام. آن زيباروي پاسخ مي ‌دهد: من ثواب آن نمازي هستم كه در فلان شب از فلان ماه از فلان سال به جا آوردي. امشب به نزد تو آمده‌ام تا حق تو را ادا كنم و مونس تنهايي تو باشم و وحشت را از تو بردارم و چون در صور دميده شود و قيامت بر پا شود، من سايه بر سر تو خواهم افكند.