اعمال و فضیلتهای ماه ربیع الاول

ماه ربيع الاول  مطابق روايت معروف، ماه ميلاد مبارك پيامبر گرامى اسلام(ص) و حضرت صادق(ع)، هجرت پيامبر اكرم(ص) از مكه به مدينه، همچنين آميخته با خاطره غم انگيزي چون شهادت امام حسن عسگرى(ع) و آغاز امامت پربركت حضرت بقية اللّه(عج) و ماه رخداد واقعه عظيم «ليلة المبيت» است و در مجموع از ماه‌هاى بسيار پربركت و پرخاطره‌اي است كه سزاوار است، همه علاقه‌مندان مكتب اهل بيت(ع) آن را ارج نهند و گرامى بدارند.
در سوم ماه ربيع الاول حضرت محمد(ص) پيامبر بزرگوار اسلام پس از سه روز اقامت در غار ثور از آن مكان خارج شدند وبه سوي مدينه هجرت كردند. شايان توجه است كه هجرت پيامبر(ص) در آينده اسلام تاثير بسيار مهمي داشت از اين رو مبدا تاريخ مسلمانان قرار گرفت.
در فضيلت ماه ربيع الاول: اين ماه مانند نامش بهار ماه هاي دوازده گانه است؛ چون ولادت رسول خدا صلّي الله عليه و آله و سلّم در اين ماه اتّفاق افتاده است. المراقبات . ص 71
روزه ي روز 17ربيع الأوّل بسيار فضيلت دارد و اين روز، يكي از آن چهار روز است كه در تمام سال به فضيلت روزه ممتاز است (مفاتيح الجنان . فصل نهم . در اعمال ماه ربيع الأّوّل )

آداب و اعمال :
شب اوّل : اين شب در سال سيزدهم بعثت، مبداء هجرت حضرت رسول صلّي الله عليه و آله از مكّه معظّمه به مدينه منوّره بود و در آن شب در غار ثور مخفي شد و حضرت امير عليه السّلام جان خود را فداي جان شريف او نمود و در جاي آن حضرت خوابيد ... و اين آيه در شأن ايشان نازل شد : (( وَ مِنَ النَّاسِ مَن يشري نَفسَهُ ابتِغَآءَ مَرضَاتِ اللهِ )) .مفاتيح الجنان، فصل نهم . در اعمال ماه ربيع الأّوّل
روز اوّل :
1-   روزه
2-  زيارت : مناسب است زيارت جناب رسول الله صلّي الله عليه و آله و سلّم و امام اميرالمؤمنين علي عليه السّلام در اين روز (مفاتيح الجنان . فصل نهم . در اعمال ماه ربيع الأّوّل).
روز هشتم :
1-  حزن و اندوه از شهادت حسن عسكري عليه السّلام و عرض تسليت به حضرت بقيه الله عجّل الله تعالي فرجه الشّريف : در اين روز وفات امام ابي محمّد الحسن الزّكي العسكري عليه السّلام واقع گرديده و براي مراقب سزاوار است كه در اين روز، محزون و اندوهناك باشد بويژه از لحاظ اين كه صاحب مصيبت در آن روز، حجّت عصر و امام زمان او ارواح العالمين فداه و عليه و علي آبائه صلوات الله مي باشد و به آنچه او را در نظر آيد آن حضرت را زيارت كند و امام عليه السّلام را به آنچه مناسب داند تعزيت و تسليت گويد؛
2-  آغاز امامت، ولايت و خلافت حضرت بقيه الله عجّل الله تعالي فرجه الشّريف : سپس به شكرانه ي خلافت امام عليه السّلام خداي را شكر گويد و از غيبت و دوري او اظهار تأثّر نمايد و زمان ظهور و فوائدي كه از آن عايد مي گردد و انوار و خيرات و بركاتي كه به مردم مي رسد به يادآورد ( المراقبات .ص 75)
3-    زيارت : مناسب است زيارت آن دو امام بزرگوار در اين روز .مفاتيح الجنان . فصل نهم . در اعمال ماه ربيع الأّوّل
روز نهم :
1-  در اين روز تنها يك روايتي وارد شده كه در آن هلاك (( دشمن خدا )) اتّفاق افتاده است. اين روز، روز سرور شيعيان آل محمّد صلوات الله عليهم اجمعين مي باشد. و بين شيعيان اين امر مشهور گشته و هر چند ساير روايات موافق و مساعد با آن نيست لكن ممكن است كه تقيه اقتضاي تغيير وقت را نموده باشد. ( المراقبات . ص 76) .
2-  روز اوّلِ امامت حضرت ولي عصر بقيه الله عجّل الله تعالي فرجه الشّريف (مفاتيح الجنان . فصل نهم . در اعمال ماه ربيع الأّوّل ) .
روز دهم :
 تزويج رسول خدا صلّي الله عليه و آله و سلّم با{حضرت}خديجه عليها السّلام در اين روز صورت گرفت ...(المراقبات .ص 76)
روز دوازدهم :
به روايتي ولادت حضرت رسول صلّي االله عليه و آله و سلّم مي باشد. همچنين در اين روز پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم در سال سيزدهم بعثت وارد مدينه شدند و پس از ورود ايشان به مدينه ؛ هجرت ايشان،مبداء تاريخ اسلامي قرار گرفت) (مفاتيح الجنان . فصل نهم . در اعمال ماه ربيع الأّوّل)
روز هفدهم :
 ولادت باسعادت و با بركت خاتم الأنبياء حضرت محمّد بن عبدالله صلّي الله عليه و آله و سلّم مي باشد و معروف آن است كه ولادت با سعادتش در مكّه معظّمه در خانه ي خود آن حضرت واقع شده در روز جمعه در وقت طلوع فجر در عام الفيل در ايام سلطنت انوشيروان عادل. همچنين در اين روز شريف در سال 83 ه.ق ولادت با بركت حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام واقع شده است و باعث مزيد فضل و شرافت اين روز گرديده است (مفاتيح الجنان . فصل نهم . در اعمال ماه ربيع الأّوّل).
اعمال اين روز:
1-  غسل.
2-   روزه: از براي آن فضيلت بسيار است و روايت شده هر كه اين روز را روزه بدارد ثواب روزه ي يك سال را خدا براي او مي نويسد و اين روز يكي از آن چهار روز است كه در تمام سال به فضيلت روزه ممتاز است.
3-   زيارت: زيارت حضرت رسول صلّي الله عليه و آله و سلّم و همچنين زيارت امام اميرالمؤمنين عليه السّلام .
4-   نماز: دو ركعت نماز كه در هر ركعتي يك مرتبه حمد و ده مرتبه سوره قدر و ده مرتبه سوره اخلاص است، بگزارد و پس از نماز در محلّ نماز بنشيند و دعائي كه روايت شده است بخواند : اَللَّهُمَّ اَنتَ حَي لاَ تَمُوتُ ...
5 -  تصدّق و خيرات: مسلمانان اين روز را تععظيم بدارند و تصدّق و خيرات نمايند و مؤمنين را مسرور كنند و به زيارت مشاهد مشرّفه بروند. (مفاتيح الجنان . فصل نهم . در اعمال ماه ربيع الأّوّل )
6-  عيد گرفتن: به آنچه موافق حقيقت عيد است (عمل كند) يعني به آنچه كه در شرع وارد گشته نه آنچه خلاف مقرّرات شرع باشد همچنان كه عادت و سنّت پاره اي از نادانان است كه به لهو و لعب بلكه پاره اي از افعال حرام مي پردازند . براي هر مجلسي لباس مخصوصي و زينتي مناسب آن لازم است و لباس شايسته ي اهل چنين مجلس(ي)، لباس تقوا و تاج آنها، تاج كرامت و وقار مي باشد ؛ يعني لباس اهل اين مجلس تخلّق به اخلاق حسنه و تاج معارف ربّانيه و تطهير آنها، پاكيزه ساختن دل از اشتغال به غير خدا و بوي خوش ايشان، ذكر خدا و درود بر رسول خدا و آل طاهرين او{عليهم السّلام} است ( المراقبات .ص81 – 84)
وقايع اين ماه مبارك :
شب اوّل ربيع الأوّل سال 13 بعثت؛ هجرت پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم از مكّه به مدينه وجان فشاني امام اميرالمؤمنين عليه السّلام و خوابيدن در بستر ايشان براي حفظ جان پيامبر صلّي الله عليه و آله و سلّم
8 ربيع الأوّل سال 260 ه.ق؛ شهادت حضرت امام حسن عسكري عليه السّلام در سنّ 28 سالگي و آغاز امامت و ولايت و خلافت حضرت بقيه الله الأعظم عجّل الله تعالي فرجه الشّريف از لحظه ي شهادت امام حسن عسكري عليه السّلام .
9 ربيع الأوّل؛ هلاكت غاصب دوم.
10 ربيع الأوّل؛ سالروز ازدواج حضرت محمّد صلّي الله عليه و آله و سلّم با حضرت خديجه عليها السّلام.
14 ربيع الأوّل سال 64 ه.ق؛ به درك رفتن يزيد بن معاويه لعنه الله عليهما
17ربيع الأوّل سال عام الفيل؛ ولادت با سعادت و با بركت حضرت محمّد صلّي الله عليه و آله و سلّم و در سال 83 ه.ق ولادت با سعادت و با بركت حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام
منبع: پايگاه خبري حوزه
گردآوري و تنظيم: محبوبه بهلولي
حلول ماه ربيع الاول، ماه نزول بركات الهي مبارك باد