مؤلفه های اجتماعی مؤثر بر سلامت چشم
روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي تهران: دكتر بهزاد دماري استادياردانشگاه علوم پزشكي تهران و مدير گروه مؤلفه هاي اجتماعي موثر برسلامت در موسسه ملي تحقيقات سلامت، در سمينار اپيدميولوژي بيماري هاي چشم تصريح كرد: بهبود وضعيت سلامت چشم نيازمند مداخلات اجتماعي است و طراحي خوب مداخلات اجتماعي رمز موفقيت ما در ارتقاي سلامت بينائي خواهد بود.
مؤ لفه هاي اجتماعي موثر بر سلامت
مدير گروه مؤلفه هاي اجتماعي موثر برسلامت در معرفي اين مؤلفه ها افزود:WHO ليست بلندي براي اين مؤلفه ها دارد كه شامل: وضعيت بيولوژيك و وراثتي ،جنسيت، بهداشت شخصي و خود مراقبتي، خدمات نظام سلامت، محيط فيزيكي، شبكه هاي حمايت اجتماعي، ميزان درامد و موقعيت اجتماعي، اشتغال و شرايط محيط كار، تحصيلات، محيط اجتماعي، تكامل دوران كودكي (7- 3 سال اول زندگي) و فرهنگ حاكم مي گرددكه غير از وضعيت بيولوژيك و وراثتي ،جنسيت، بهداشت شخصي و خود مراقبتي، بقيه جزء مؤلفه هاي اجتماعي مؤثر بر سلامت هستند.
وي در ادامه يادآور شد: توزيع درآمد، ثروت و نفوذ و قدرت از مهمترين ريسك فاكتورهاي اجتماعي در محيط كار و زندگي هستند كه بر سلامت افراد تاثير ميگذارند.
عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران معتقد است از آن جا كه مؤلفه هاي اجتماعي به طور كلي بر سلامت نقش دارند بر سلامت چشم نيز موثرند. وي تصريح كرد بهبود وضعيت سلامت چشم نيازمند مداخلات اجتماعي است و طراحي خوب مداخلات اجتماعي رمز موفقيت ما در ارتقاي سلامت بينائي خواهد بود.
حقايقي در مورد سلامت چشم
استاديار دانشگاه علوم پزشكي تهران با اشاره به گزارش WHO در سال 2012 گفت: بر اساس اين گزارش، 285 مليون نفر در جهان داراي اختلال ديد بوده اند كه 19 مليون نفر انها را كودكان تشكيل داده و 60 درصد اين كودكان عيوب انكساري داشته اند. همچنين 39 مليون نفر از اين تعداد نابينا هستند كه در صورت عدم پيشگيري و ارائه درمان هاي مناسب تا سال 2020 اين عدد دو برابر مي شود .
وي با تاكيد بر اين كه 80 درصد از موارد اختلال ديد و نابينائي موجود قابل پيشگيري است، گفت: اين نكته ضرورت اجراي برنامه هاي پيشگيري در كشور را قوت مي دهد .
دكتر دماري با اشاره به افزايش جمعيت سالمندان در كشور افزود از آنجا كه اختلالات بينائي عمدتا در سنين بالا رخ مي دهند، بايستي برنامه سلامت چشم را دربرنامه مراقبت از سالمندان ادغام كنيم.
مدير گروه مؤ لفه هاي اجتماعي موثر بر سلامت به تحقيقات صورت گرفته در داخل كشور نيز اشاره نمود و اظهار داشت: جمع بندي ها نشان مي دهد در گروه سني 50 سال و بالاتر،چيزي حدود 700 هزار نفر نابينا و اختلال ديد وجود دارد كه 75 درصد اين اختلالات شامل كاتاراكت، عيوب انكساري، رتينوپاتي ديابتي، گلوكوم و زخم قرنيه قابل پيشگيري مي باشند و مي توان بار اين بيماري ها را كم كرد.
مبارزه با فقر با پيشگيري از نابينائي
رئيس واحدبيماري هاي غير واگير وزارت بهداشت تصريح نمود عوارض و پيامد هاي اختلالات بينائي هم اقتصادي و هم اجتماعي است. وي در توضيح اين مطلب افزود: در كشور هاي توسعه يافته همه ساله زيان اقتصادي اين اختلالات محاسبه وبه دولتمردان گزارش مي شود تا برنامه هاي پيشگيري درسياست گذاري ها گنجانده شود.
همچنين بخشي از بار افسردگي ، سقوط و كم شنوائي به دليل نابينائي يا كم بينائي است به طور مثال در دزنراسيون ماكولا كيفيت زندگي بيماران بين 17 تا 60 درصد كاهش مي يابد.
وي پيشگيري از نابينائي را مانند واكسيناسيون از موثرترين راهكارها مبارزه با فقر دانست و افزود: نكته قابل توجه اين است كه هم نابينائي به علت تبعات اجتماعي موجب ايجاد فقر مي شود و هم فقر موجب افزايش ابتلا به نابينائي مي گردد.
به گفته دكتر دماري نتيجه يك تحقيق كه توسط دكتر كتيبه وهمكاران درايران صورت گرفته نشان مي دهد وضعيت اجتماعي – اقتصادي با نابينائي يك طرفه و كم بينائي يك طرفه يا دو طرفه ارتباط دارد و سطح تحصيلات، شغل و تأهل از عوامل موثر بر اين بيماري ها بوده اند.
عدم تمكن مالي، عدم حمايت اجتماعي مناسب، عدم آگاهي يا بي توجهي به وضعيت سلامت و عدم دسترسي به خدمات مناسب از ديگر عوامل دخيل در اين امر معرفي شده اند و به نظر مي رسد كه بايد بر روي اين موضوع مطالعه و برنامه ريزي نمود.
تامين سلامت جامعه متضمن توسعه پايدار
رئيس گروه مؤلفه هاي اجتماعي موثر بر سلامت وجود انسان سالم را براي دستيابي به توسعه پايدار است ضروري دانست و تصريح كرد: سلامت چهار بعد رواني، اجتماعي،جسمي و معنوي دارد كه متاثر از يكديگرند. همچنين اين عوامل چها گانه 50% از عوامل محيطي و اجتماعي، 20درصد از عوامل ژنتيكي و 30درصد از عوامل رفتاري اثر مي پذيرند.
وي اضافه كرد: مثلا در حوزه سلامت در سالهاي اخير به موفقيت هاي چشمگيري در بعدسلامت جسمي دست يافته ايم ولي در حال حاضر با مشكلات ديگري مانند همه گيري بيماري هاي غير واگير نظير چاقي، سكته هاي قلبي – عروقي و سرطان هاي مختلف، بيماري هاي واگير مانند HIV و مشكلات و آسيب هاي اجتماعي روبرو هستيم كه بر هم اثرات هم افزايي دارند و كار بخش سلامت و درمان را بسيار مشكل مي كنند.
حقايقي براي توجه بيشتر
رئيس واحد مبارزه با بيماري هاي واگير وزارت بهداشت با اشاره به آمارهاي موجود و تاكيد بر اين نكته كه بدون قصد سياه نمايي بايد به اين آمارها دقت نمود و براي آينده برنامه ريزي كرد، افزود: آخرين بررسي انجام شده در حوزه سلامت روان در كشور نشان داد؛ ميانگين اختلالات رواني در جامعه 6/23 درصد است و متاسفانه اين وضعيت رواني بر بعد جسماني و اجتماعي افراد نيز تاثير مي گذارد .
همچنين در حوزه سلامت اجتماعي، آمارها و شاخص هاي نگران كننده اي وجود دارد اعتياد ، 75 درصد جرائم كشور را شامل مي شود، خشونت، 6- 2 مليون بازمانده از تحصيل كه چند سال ديگر سر بار جامعه و حوزه سلامت خواهند شد و هزينه هائي را بر كشور تحميل مي كنند. وضعيت طلاق و... كار پيشگيري و درمان را سخت تر ميكنند.
لزوم همكاري دستگاهها
دكتر دماري در ادامه خاطر نشان كرد براي رفع مشكلات حوزه سلامت به خصوص بي عدالتي ها بايد از دو بازوي سياست گذاري و مشاركت مردم استفاده كرد .متاسفانه در حال حاضر از 21 واحد ظرفيت مشاركت مردمي در بخش سلامت تنها از يك واحد آن استفاده مي شود و توانائي استفاده از اين پتانسيل را نداشته ايم. وي افزود تا جائي كه بررسي شده سياست گذاران هم متاسفانه همكاري بين بخشي ضعيفي دارند كه بر مي گردد به ضعف در همكاري تيمي.
عضو هيئت علمي موسسه ملي تحقيقات سلامت با تاكيد بر اينكه بهبود شاخصهاي سلامت در سطوح رفتاري و بيماريها نيازمند تعريف برنامههاي مشخص و همكاري هماهنگ ميان دستگاههاست، گفت: بر اساس توصيههاي سازمان بهداشت جهاني ارتقاء در برنامههاي سلامت، همكاري بين بخشي دستگاهها را ميطلبد و كشور ما نيازمند تغييرات در بخشهاي مختلف است.
مشاور معاون بهداشتي وزارت بهداشت در پايان به تدوين سند ملي پيشگيري از نابينائي هم اشاره نمود و گفت: نگراني ما اين است كه اين برنامه هم مانند برنامه هاي ديگر دچار مرور زمان شود و خاك بخورد بنابر اين طراحي يك نظام ارائه خدمات در دل نظام PHC كشور ضروري به نظر مي رسد.
ارسال به دوستان