تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران

راهکارهای حمایت روانی از کودکان در شرایط جنگی

دکتر نجمه توکلیان، فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در مجتمع بیمارستانی امام خمینی با اشاره به تأثیر شرایط جنگی و بحران بر سلامت روان کودکان، بر ضرورت گفت‌وگوی صادقانه والدین با فرزندان، مدیریت اخبار و حفظ آرامش در خانواده تأکید کرد و گفت: کودکان بیش از هر چیز در این شرایط به احساس امنیت و حمایت روانی نیاز دارند.

دکتر توکلیان با بیان اینکه کودکان به‌خوبی متوجه تغییر شرایط اطراف خود می‌شوند، اظهار کرد: شنیدن صداهای غیرعادی، دیدن اضطراب اطرافیان و مواجهه با اخبار باعث می‌شود بچه‌ها متوجه شوند که شرایط عادی نیست؛ بنابراین پنهان کردن کامل واقعیت یا سکوت درباره اتفاقات، راهکار درستی نیست.

با کودکان صادقانه و متناسب با سن‌شان صحبت کنید
فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان گفت: والدین باید درباره اتفاقاتی که رخ می‌دهد با زبانی ساده، آرام و متناسب با سن کودک توضیح بدهند. توضیح دادن برای یک کودک خردسال با یک کودک بزرگ‌تر متفاوت است و نباید وارد جزئیات ترسناک و پیچیده شد.
وی افزود: اگر کودکان پاسخ پرسش‌های خود را از والدین نگیرند، ممکن است براساس شنیده‌ها و تخیلات خود، شرایط را بسیار خطرناک‌تر تصور کنند.

ابتدا میزان آگاهی کودک را بسنجید
دکترتوکلیان ادامه داد: بهتر است والدین ابتدا از کودک بپرسند که درباره اتفاقات چه می‌داند تا مشخص شود چه اطلاعاتی در ذهن او وجود دارد.
به گفته وی، بسیاری از کودکان ممکن است اطلاعات نادرست یا اغراق‌آمیز داشته باشند و والدین باید این برداشت‌های غلط را اصلاح کنند و سپس توضیحی کوتاه و قابل فهم ارائه دهند.

مدیریت احساسات والدین اهمیت زیادی دارد
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید کرد: کودکان اضطراب و نگرانی والدین را از طریق چهره و رفتار آن‌ها متوجه می‌شوند؛ بنابراین والدین نباید وانمود کنند هیچ اتفاقی رخ نداده و در مقابل، نباید واکنش‌های شدید و هیجانی هم نشان دهند.
وی افزود: آرامش نسبی والدین می‌تواند احساس امنیت بیشتری به کودکان منتقل کند.

حفظ روتین روزانه، اضطراب کودکان را کاهش می‌دهد
دکتر توکلیان حفظ برنامه‌های روزمره را یکی از مهم‌ترین راهکارهای حمایت روانی از کودکان دانست و گفت: خواب منظم، وعده‌های غذایی، انجام تکالیف و ادامه برنامه‌های معمول روزانه به کودکان کمک می‌کند احساس کنند شرایط همچنان تحت کنترل است.

مواجهه کودکان با اخبار باید مدیریت شود
این روانپزشک کودک و نوجوان درباره استفاده کودکان از فضای مجازی هشدار داد و افزود: تصاویر و اخبار مربوط به جنگ برای بزرگسالان تولید می‌شود و می‌تواند برای کودکان اضطراب‌آور و آسیب‌زا باشد.
وی تأکید کرد: والدین باید میزان مواجهه فرزندان با اخبار، فیلم‌ها و تصاویر خشونت‌آمیز را کنترل کنند.

ترس کودک را بپذیرید
دکتر توکلیان با بیان اینکه ترس در شرایط جنگی طبیعی است، گفت: نباید احساس ترس کودکان را نادیده گرفت یا آن را انکار کرد.
وی افزود: والدین باید به کودک اطمینان دهند که در کنارش هستند، از او مراقبت می‌کنند و برای حفظ امنیت خانواده اقدامات لازم را انجام داده‌اند؛ زیرا همین حس حمایت و همراهی می‌تواند اضطراب کودکان را تا حد زیادی کاهش دهد.

فیلم بردار
تدوین گر
زهرا  حری
تهیه کننده:

زهرا حری