چهارمین کنگره علمی مصرف بهینه آنتیبیوتیکها و پیشگیری از مقاومت میکروبی آغاز به کار کرد
مقاومت میکروبی؛ تهدید جدی سلامت عمومی و ضرورت بازنگری در الگوی مصرف آنتیبیوتیکها
چهارمین کنگره علمی مصرف بهینه آنتیبیوتیکها و پیشگیری از مقاومت میکروبی، چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵، با حضور استادان، متخصصان و مسئولان حوزه سلامت در دانشگاه علوم پزشکی تهران آغاز به کار کرد. این کنگره به مدت سه روز ادامه دارد و طی آن، ابعاد مختلف مقاومت میکروبی، چالشهای مدیریت مصرف آنتیبیوتیکها و راهکارهای مقابله با این تهدید مورد بحث و بررسی قرار میگیرد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در مراسم افتتاحیه این کنگره، سخنرانان با اشاره به افزایش نگرانیها درباره مقاومت میکروبی، بر ضرورت همکاری دانشگاهها، مراکز درمانی، وزارت بهداشت و سیاستگذاران برای کنترل این پدیده و اصلاح الگوی مصرف داروهای ضدمیکروبی تأکید کردند.
مقاومت میکروبی؛ چالشی جدی که باید به اولویت نظام سلامت تبدیل شود
دکتر محمدرضا صالحی، استاد بیماریهای عفونی دانشگاه علوم پزشکی تهران و رئیس چهارمین کنگره علمی مصرف بهینه آنتیبیوتیکها و پیشگیری از مقاومت میکروبی، با اشاره به اهمیت روزافزون مقاومت میکروبی گفت: مقاومت میکروبی و مدیریت مصرف آنتیبیوتیکها از چالشهای جدی نظامهای سلامت در سراسر جهان است و این مسئله در کشورهای در حال توسعه، از جمله ایران، ابعاد پیچیدهتری دارد.
وی با تأکید بر ضرورت مصرف منطقی آنتیبیوتیکها افزود: استفاده از این داروها باید بر اساس اصول علمی و تحت نظارت و مدیریت مشخص انجام شود و بهینهسازی مصرف آنها به یکی از اولویتهای اصلی نظام سلامت تبدیل شود.
دکتر صالحی با اشاره به تجربههای بالینی خود در مواجهه با عفونتهای بیمارستانی و میکروبهای مقاوم، این موارد را از عوامل دشوارکننده درمان بیماران دانست و به تجربه تلخ از دست دادن یک بیمار جوان بر اثر عفونت ناشی از میکروب مقاوم اشاره کرد.
رئیس کنگره ادامه داد: این تجربه اهمیت پیشگیری از عفونتهای بیمارستانی، تشخیص بهموقع عفونتها و مصرف صحیح آنتیبیوتیکها را برای من بیش از پیش روشن کرد و انگیزهای شد تا برای ترویج این رویکرد و برگزاری کنگرهای علمی در این زمینه تلاش کنم.
وی هدف اصلی از برگزاری این کنگره را تبدیل مقاومت میکروبی به یکی از اولویتهای جدی سیاستگذاری سلامت کشور عنوان کرد و گفت: برگزاری مستمر این رویداد فرصتی برای جلب توجه مسئولان، سیاستگذاران و جامعه علمی به ضرورت مدیریت مصرف آنتیبیوتیکها و مقابله با گسترش مقاومت میکروبی است.
دکتر صالحی در پایان با اشاره به برنامه علمی سهروزه کنگره اظهار کرد: در این رویداد، استادان دانشگاه علوم پزشکی تهران و سایر دانشگاههای علوم پزشکی کشور در قالب پنلهای تخصصی و سخنرانیهای علمی، وضعیت موجود، چالشهای پیشرو و راهکارهای مقابله با مقاومت میکروبی را بررسی میکنند تا زمینه تدوین برنامهها و اقدامات مؤثرتر در این حوزه فراهم شود.
مقاومت میکروبی در کشور به مرحله هشدار رسیده است؛ ضرورت اقدام هماهنگ
دکتر قباد مرادی، استاد اپیدمیولوژی و رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با تشریح وضعیت مقاومت میکروبی در کشور و برنامههای وزارت بهداشت، نسبت به روند افزایشی این پدیده هشدار داد و بر ضرورت مداخله جدی و هماهنگ بخشهای مختلف تأکید کرد.
وی مقاومت میکروبی را یکی از تهدیدهای مهم سلامت عمومی دانست و گفت: مقابله با این پدیده تنها به حوزه درمان محدود نمیشود، بلکه کنترل مصرف آنتیبیوتیکها در انسان، دام و بخش کشاورزی، تقویت نظام مراقبت، افزایش آگاهی عمومی و پیشگیری از عفونتهای بیمارستانی باید بهصورت همزمان دنبال شود.
دکتر مرادی با تأکید بر ضرورت تجویز منطقی آنتیبیوتیکها و اجرای برنامههای مدیریت مصرف این داروها در بیمارستانها افزود: رعایت اصول کنترل عفونت، بهداشت دست و پیشگیری از انتقال میکروبهای مقاوم میان بیماران از اقدامات ضروری است و جامعه پزشکی نیز باید مسئولیت حرفهای خود را در این زمینه جدی بگیرد.
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت همچنین از برنامه این وزارتخانه برای تقویت ساختارهای مقابله با مقاومت میکروبی و جلب مشارکت سیاستگذاران در سطوح بالاتر خبر داد و بر نقش دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی در انجام پژوهشهای کاربردی و شناسایی دقیق چالشهای کشور تأکید کرد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: مقاومت میکروبی دیگر صرفاً تهدیدی برای آینده نیست، بلکه به مسئلهای جدی در زمان حاضر تبدیل شده است و مهار آن به همکاری مستمر جامعه علمی، مراکز درمانی و سیاستگذاران نیاز دارد.
پیشگیری از عفونتهای بیمارستانی؛ یکی از محورهای اصلی مقابله با مقاومت میکروبی
دکتر فرناز مستوفیان، مسئول پیشگیری و کنترل عفونت و ایمنی بیمار معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با تشریح برنامههای این معاونت برای مقابله با مقاومت میکروبی، بر تقویت اقدامات پیشگیرانه در بیمارستانها، رعایت بهداشت دست و اجرای دقیق دستورالعملهای مصرف منطقی آنتیبیوتیکها تأکید کرد.
وی با اشاره به جایگاه پیشگیری از عفونتها در برنامههای جهانی مقابله با مقاومت میکروبی گفت: رعایت اصول کنترل عفونت، بهویژه بهداشت دست، نقش مهمی در کاهش عفونتهای بیمارستانی و در نتیجه کاهش نیاز به مصرف آنتیبیوتیکها دارد.
دکتر مستوفیان با تأکید بر ضرورت تقویت نظارت بر عملکرد مراکز درمانی افزود: آموزش مستمر کارکنان و افزایش آگاهی بیماران از اصول پیشگیری از عفونت، از جمله اقداماتی است که میتواند به بهبود وضعیت بهداشتی بیمارستانها کمک کند.
مسئول پیشگیری و کنترل عفونت و ایمنی بیمار معاونت درمان وزارت بهداشت همچنین بر اجرای دقیق برنامه مدیریت مصرف آنتیبیوتیکها در بیمارستانها تأکید کرد و از پیگیری اصلاح دستورالعملهای مرتبط با این حوزه با هدف افزایش نظارت و بهبود مصرف داروهای ضدمیکروبی خبر داد.
تجویز آنتیبیوتیک قویتر، همیشه به معنای درمان بهتر نیست
دکتر علی اکبری ساری، استاد سیاستگذاری سلامت و رئیس مرکز تحقیقات عدالت در سلامت دانشگاه علوم پزشکی تهران، با هشدار نسبت به مصرف نامناسب آنتیبیوتیکها گفت: تجویز و مصرف بیرویه این داروها، علاوه بر افزایش هزینههای درمان، با تشدید مقاومت میکروبی، اثربخشی داروهای مورد استفاده برای درمان عفونتها را به خطر میاندازد.
وی با اشاره به بالاتر بودن مصرف آنتیبیوتیک در ایران در مقایسه با بسیاری از کشورهای جهان، بر ضرورت اصلاح الگوی تجویز این داروها تأکید کرد و افزود: آنتیبیوتیک گرانتر یا قویتر لزوماً نتیجه درمانی بهتری ندارد. انتخاب دارو باید بر اساس شرایط بیمار، اثربخشی و هزینه درمان انجام شود تا علاوه بر دستیابی به نتیجه مطلوب، از تحمیل هزینههای غیرضروری جلوگیری شود.
دکتر علی اکبری ساری با اشاره به مشکلاتی مانند تصمیمگیریهای نادرست و بیتوجهی به شواهد علمی خاطرنشان کرد: مقابله با مقاومت میکروبی تنها به کاهش مصرف آنتیبیوتیکها محدود نمیشود، بلکه اصلاح شیوه تجویز دارو، آموزش پزشکان و تدوین دستورالعملهای درمانی مبتنی بر شواهد علمی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین کنترل عفونت در مراکز درمانی و رعایت اصول بهداشت محیط را از اقدامات ضروری برای جلوگیری از گسترش میکروبهای مقاوم دانست و بر ضرورت توجه همزمان به اقدامات پیشگیرانه و مدیریت مصرف دارو تأکید کرد.
این استاد دانشگاه در ادامه نسبت به تجویز شتابزده آنتیبیوتیکهای قوی و وسیعالطیف، بدون بررسی کافی وضعیت بیمار و شواهد موجود، هشدار داد و گفت: شروع درمان با داروهای قوی، پیش از مشخص شدن ضرورت مصرف آنها، لزوماً به بهبود سریعتر بیمار منجر نمیشود. چنین تجویزهایی میتوانند عوارض دارویی و هزینههای درمان را افزایش دهند و سلامت بیمار را با خطرات جدی مواجه کنند. از اینرو، تصمیمگیری درباره تجویز آنتیبیوتیک باید بر پایه ارزیابی دقیق و شواهد علمی معتبر انجام شود.
برگزاری پنلها و کارگاههای تخصصی
چهارمین کنگره علمی مصرف بهینه آنتیبیوتیکها و پیشگیری از مقاومت میکروبی، طی سه روز و با برگزاری پنلها، نشستها و کارگاههای تخصصی برگزار میشود. در این برنامهها، متخصصان و صاحبنظران حوزههای مختلف سلامت به بررسی تازهترین چالشها، راهکارهای علمی و سیاستهای مرتبط با مدیریت مصرف آنتیبیوتیکها و پیشگیری از مقاومت میکروبی میپردازند.
ارسال به دوستان