تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران

اشعه فرابنفش عامل اصلی بسیاری از سرطان‌های پوستی است

دکتر هانیه ماسوری، متخصص پوست و مو بیمارستان رازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران با هشدار درباره نقش مستقیم اشعه فرابنفش (UV) در بروز سرطان‌های پوستی، بر ضرورت استفاده مداوم از ضدآفتاب و رعایت اصول محافظت از پوست در تمام فصول سال تأکید کرد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر هانیه ماسوری، در مصاحبه ای با تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران، با اشاره به اینکه سرطان پوست شایع‌ترین سرطان در انسان محسوب می‌شود، اظهار کرد: سرطان‌های پوستی انواع مختلفی دارند و عوامل متعددی در ایجاد آن‌ها نقش دارند، اما بخش قابل توجهی از این سرطان‌ها ارتباط مستقیمی با نور خورشید و به‌ویژه اشعه فرابنفش دارند.
وی افزود: به همین دلیل، بسیاری از سرطان‌های پوستی در نواحی در معرض نور خورشید مانند سر، صورت و گردن ایجاد می‌شوند. خوشبختانه بخش مهمی از این سرطان‌ها با رعایت اقدامات ساده محافظتی قابل پیشگیری هستند.

اشعه فرابنفش؛ عامل اصلی آسیب‌های پوستی
این متخصص پوست و مو با تشریح اجزای نور خورشید گفت: نور خورشید از سه بخش اصلی تشکیل شده است؛ نور مرئی که موجب روشنایی می‌شود، اشعه مادون قرمز که به صورت گرما احساس می‌شود و اشعه فرابنفش (UV) که نه قابل مشاهده است و نه قابل احساس.
وی ادامه داد: در میان این اجزا، اشعه فرابنفش مهم‌ترین عامل آسیب به پوست محسوب می‌شود. این اشعه با آسیب رساندن به DNA سلول‌های پوستی می‌تواند زمینه‌ساز انواع آسیب‌های پوستی از جمله سرطان پوست شود.

باورهای نادرست درباره نور خورشید و ضدآفتاب
 عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به برخی باورهای اشتباه رایج در جامعه گفت: بسیاری از افراد تصور می‌کنند در روزهای ابری، هوای خنک یا فصل‌های پاییز و زمستان نیازی به استفاده از ضدآفتاب نیست؛ در حالی که اشعه فرابنفش در تمام ساعات روز و در همه فصول سال به سطح زمین می‌رسد.
وی تأکید کرد: وجود ابر یا کاهش دمای هوا به معنای حذف اشعه فرابنفش نیست و استفاده از ضدآفتاب باید در تمام طول سال ادامه داشته باشد.
دکتر ماسوری باور نادرست دیگری را مدت کوتاه حضور در فضای باز دانست و گفت: حتی قرار گرفتن ۱۰ تا ۱۵ دقیقه‌ای در معرض نور خورشید نیز می‌تواند باعث دریافت اشعه فرابنفش شود. آسیب ناشی از نور خورشید تدریجی و تجمعی است و تماس‌های کوتاه اما مکرر در طول سال، خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش می‌دهد. وی افزود: اینکه پوست دچار آفتاب‌سوختگی نشده است، به معنای عدم آسیب‌دیدگی پوست نیست.

همه افراد به محافظت از پوست نیاز دارند
این متخصص پوست و مو با رد این تصور که فقط افراد دارای پوست روشن به ضدآفتاب نیاز دارند، اظهار کرد: هرچند پوست‌های روشن حساسیت بیشتری نسبت به نور خورشید دارند، اما تمامی انواع پوست در معرض آسیب‌های ناشی از اشعه فرابنفش قرار دارند و باید از روش‌های محافظتی استفاده کنند.

مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از سرطان پوست
وی مهم‌ترین اقدام پیشگیرانه را استفاده صحیح و منظم از ضدآفتاب دانست و گفت: ضدآفتاب باید از نوع طیف گسترده بوده و توانایی محافظت در برابر اشعه‌های UVA و UVB را داشته باشد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: ضدآفتاب باید حدود ۱۵ دقیقه پیش از خروج از منزل استفاده شود و هر دو تا سه ساعت یک بار تمدید شود.
وی همچنین استفاده از تجهیزات محافظتی مانند کلاه لبه‌دار، عینک آفتابی و پوشش مناسب را توصیه کرد و گفت: بهتر است افراد در ساعات اوج تابش اشعه فرابنفش، یعنی بین ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر، تا حد امکان از قرار گرفتن مستقیم در معرض نور خورشید خودداری کنند.
دکتر ماسوری درباره میزان مصرف ضدآفتاب نیز توضیح داد: برای محافظت مناسب از پوست سر، صورت و گردن، در هر نوبت استفاده باید حداقل به اندازه دو بند انگشت ضدآفتاب مصرف شود.

سولاریوم؛ منبعی خطرناک از اشعه فرابنفش

 وی با هشدار نسبت به استفاده از دستگاه‌های سولاریوم برای برنزه کردن پوست گفت: برخی افراد تصور می‌کنند اگر سولاریوم باعث آفتاب‌سوختگی نشود، بی‌خطر است؛ در حالی که این دستگاه‌ها منبع مستقیم اشعه فرابنفش هستند و می‌توانند به اندازه نور خورشید و حتی بیشتر به پوست آسیب وارد کنند.
چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کرد؟
این متخصص پوست و مو توصیه کرد: در صورت ایجاد هرگونه زخم یا ضایعه پوستی که پس از سه تا چهار هفته بهبود پیدا نکند، مراجعه به متخصص پوست ضروری است. وی افزود: همچنین هرگونه تغییر در رنگ، اندازه، شکل یا ظاهر خال‌های پوستی باید جدی گرفته شود و توسط پزشک متخصص بررسی شود.
دکترماسوری تأکید کرد: روش قطعی تشخیص سرطان‌های پوستی پس از معاینه بالینی، انجام نمونه‌برداری یا بیوپسی از ضایعه است.

نمونه‌برداری باعث گسترش سرطان نمی‌شود

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در پایان به یکی دیگر از باورهای نادرست رایج اشاره کرد و گفت: برخی افراد تصور می‌کنند نمونه‌برداری از خال یا ضایعه مشکوک می‌تواند باعث پخش شدن سرطان شود؛ در حالی که این باور کاملاً نادرست است.
وی خاطرنشان کرد: نمونه‌برداری یک اقدام تشخیصی ضروری و ایمن است که هیچ نقشی در گسترش یا تشدید سرطان ندارد و برای تعیین دقیق نوع ضایعه و انتخاب روش درمان مناسب انجام می‌شود.
وی تأکید کرد: آگاهی از خطرات اشعه فرابنفش و رعایت اصول ساده محافظت از پوست می‌تواند نقش مهمی در کاهش خطر ابتلا به سرطان‌های پوستی و حفظ سلامت پوست در طول زندگی داشته باشد.

تدوین گر
مریم اذانی
تهیه کننده:

مریم اذانی

تصاویر