به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر سالاری در برنامه پیرامون سلامتی از تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران، با بیان اینکه مسمومیت با شوینده‌ها اغلب دست‌کم گرفته می‌شود، گفت: ما معمولاً انتظار نداریم با موادی که هر هفته و حتی هر روز در خانه استفاده می‌کنیم دچار مسمومیت شویم، اما واقعیت این است که شوینده‌ها از شایع‌ترین منابع مسمومیت خانگی هستند.

انواع شوینده‌های خانگی و ترکیبات خطرناک آن‌ها
به گفته دکتر سالاری، شوینده‌های خانگی به سه دسته اصلی پودری، مایع و اسپری تقسیم می‌شوند که هرکدام کاربردهای متفاوتی دارند؛ از شست‌وشوی لباس و ظروف گرفته تا تمیز کردن سطوح، شیشه، چوب و اجاق گاز.
وی درباره ترکیبات شیمیایی این مواد توضیح داد: در شوینده‌ها موادی مانند سفیدکننده‌ها که اغلب با نام وایتکس شناخته می‌شوند و خاصیت قلیایی دارند، جرم‌برهای اسیدی مثل جوهرنمک، سورفکتانت‌ها و چربی‌زداها، آنزیم‌هایی مانند آمیلاز، لیپاز و پروتئاز، آمونیاک در شیشه‌شورها و همچنین مواد معطر و نگهدارنده وجود دارد.

چرا شوینده‌های اسپری خطرناک‌ترند؟
 دستیار تخصصی مسمومیت‌های پزشکی با تأکید ویژه بر شوینده‌های اسپری‌شکل گفت: اسپری‌ها ذرات بسیار ریزی تولید می‌کنند که ساعت‌ها به‌صورت معلق در هوا باقی می‌مانند. این ذرات از فیلتر طبیعی بینی عبور کرده و مستقیماً وارد ریه می‌شوند، بدون اینکه ما آن‌ها را ببینیم.
به گفته وی، بوی تند و احساس تمیزی پس از استفاده از این مواد، نشانه افزایش ذرات شیمیایی معلق در هواست: متأسفانه ما به بوی تند عادت کرده‌ایم و حتی فکر می‌کنیم اگر این بو نباشد، محیط خوب تمیز نشده، در حالی که همین بو نشان‌دهنده آسیبی است که به ریه وارد می‌شود.

مسمومیت حاد و مزمن؛ آسیبی که گاهی بی‌علامت است
دکتر سالاری مسمومیت ناشی از شوینده‌ها را به دو نوع حاد و مزمن تقسیم کرد و گفت: در مسمومیت حاد، فرد پس از استفاده از شوینده در فضای بسته دچار سوزش گلو، خارش یا سوزش چشم و حتی تنگی نفس می‌شود. این حالت به‌ویژه در بیماران مبتلا به آسم، COPD یا افراد سیگاری شدیدتر است.
وی افزود در مسمومیت مزمن، آسیب‌ها تدریجی و اغلب بدون علامت هستند: افرادی که به‌صورت طولانی‌مدت با این مواد سر و کار دارند، مثل برخی خانه‌داران یا کارگران صنایع شوینده، ممکن است هیچ علامت واضحی نداشته باشند، اما به‌مرور ظرفیت ریوی آن‌ها کاهش پیدا می‌کند.

هشدار جدی: هرگز شوینده‌ها را با هم مخلوط نکنید
دکتر آرش سالاری با تأکید فراوان هشدار داد: به هیچ وجه، به هیچ وجه، به هیچ وجه دو ماده شوینده را با هم مخلوط نکنید. ترکیب این مواد می‌تواند باعث آزاد شدن گاز کلر شود که بسیار سمی و خطرناک است؛ حتی اگر دو شوینده از یک نوع یا از دو برند مختلف باشند.

توصیه‌های ایمنی مهم برای خانواده‌ها
دکتر سالاری با ارائه راهکارهای پیشگیرانه گفت:
شوینده‌ها را هرگز در فضای بسته و بدون تهویه استفاده نکنید.
این مواد باید کاملاً دور از دسترس کودکان نگهداری شوند.
از تعویض ظرف اصلی شوینده‌ها خودداری کنید، زیرا بسته‌بندی آن‌ها دارای علائم هشدار و درِ ایمن است.
در صورت رقیق‌سازی، محلول رقیق‌شده را نگه ندارید.
در صورت بروز علائم، فوراً محیط را ترک کرده و در معرض هوای آزاد قرار بگیرید.

راهکار ساده برای کاهش خطر اسپری‌ها
وی در پایان یک توصیه کاربردی ارائه کرد: برای کاهش استنشاق ذرات، به‌جای اسپری مستقیم روی سطح، ابتدا شوینده را روی دستمال اسپری کنید و سپس سطح را تمیز کنید. این کار به‌طور قابل‌توجهی آلودگی هوا و آسیب به ریه را کاهش می‌دهد.
دکتر سالاری تأکید کرد رعایت این نکات ساده می‌تواند ضمن حفظ بهداشت منزل، از بروز مسمومیت‌های جدی و آسیب‌های خاموش ریوی جلوگیری کند.