با پایان یافتن تعطیلات نوروزی و آغاز موج بازگشت مسافران، خستگی و حواس‌پرتی ناشی از کار با تلفن همراه حین رانندگی، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت عمومی و یکی از عوامل تصادفات در جاده‌های کشور تبدیل شده است. رعایت قوانین ساده می‌تواند ضامن سلامت خانواده‌ها در مسیر بازگشت باشد.

دکتر سید زهرا امامی رضوی رئیس بخش طب فیزیکی بیمارستان امام خمینی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در مصاحبه ای با برنامه نه به تصادف تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران، با اشاره به اینکه تصادفات جاده ای علت اولیه و اصلی ضایعه نخاعی است، افزود: نیروی کار جوان جامعه که در تصادفات قربانی می شوند، دچار عارضه ای میشوند که هزینه زیادی بر جامعه تحمیل می شود. وی افزود: هیچ ارگانی در بدن نیست که در بیمار ضایعه نخاعی، تحت تاثیر قرار نگیرد، زیرا عوارض بسیاری برای بیمار پیش می آید و کل زندگی فرد و خانواده تحت تاثیر قرار می گیرد.

زهرا مرتضوی، مدیر گروه سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، در پویش «نه به تصادف» اظهار داشت: سلامت روان یکی از عوامل مؤثر در کاهش تصادفات جاده‌ای و شهری محسوب می‌شود که مهم‌ترین بخش آن، کنترل خشم در حین رانندگی است. وی افزود: در بسیاری از موقعیت‌ها، رانندگان دچار عصبانیت می‌شوند که این امر منجر به خسارات جبران‌ناپذیری می‌گردد. مرتضوی عوامل افزایش خشم در رانندگی را شامل خستگی، زمان‌بندی نادرست و تلاش برای رسیدن زودتر به مقصد و همچنین عدم رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی توسط سایر رانندگان عنوان کرد. مدیر گروه سلامت روانی اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی تهران در خصوص راهکارهای کنترل خشم هنگام رانندگی توصیه کرد: رانندگان باید بر تنفس خود تمرکز کنند، شیشه خودرو را پایین آورده و نفس عمیق بکشند. همچنین باید در نظر داشته باشند که این اتفاقات ممکن است برای هر فردی رخ دهد و موضوع را شخصی‌سازی نکنند. مرتضوی در پایان از تمامی شهروندان درخواست کرد تا در پویش «نه به تصادف» مشارکت فعال داشته باشند.

دکتر شهرام خرازی ها، رئیس گروه سلامت روان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، با اشاره به نقش مؤثر رسانه‌ها در کاهش تصادفات و تأثیرگذاری آن‌ها بر افکار عمومی، گفت: رسانه‌ها می‌توانند از طریق آگاهی‌بخشی، اطلاع‌رسانی و ارتقای دانش عمومی، نقش مهمی در پویش نه به تصادف ایفا کنند. وی افزود: رسانه‌ها به دلیل جذابیت بصری و قابلیت‌های تأثیرگذاری خود، می‌توانند تأثیر عمیقی در آموزش پیام‌های ایمنی و ترویج پویش نه به تصادف داشته باشند.

رحیمه عظیمی، روانشناس و رئیس گروه امور زنان و خانواده دانشگاه علوم پزشکی تهران، در خصوص اثرات پنهانی تصادفات و اهمیت توجه به مسائل روان‌شناختی ناشی از آن‌ها گفت: زمانی که واژه «تصادف» به میان می‌آید، معمولاً تصویری از یک ماشین آسیب‌دیده، بدن‌های مجروح یا آمبولانس به ذهنمان خطور می‌کند. اما آنچه که کمتر به آن توجه می‌شود، تأثیرات روان‌شناختی و پنهانی است که پس از تصادف بر افراد وارد می‌شود. رئیس گروه امور زنان و خانواده دانشگاه گفت: اولین نکته‌ای که باید مطرح کنم، مربوط به لحظه بروز «ترومای» تصادف است. ترومای ناشی از تصادف، تجربه‌ای فراتر از حد توان فرد است که مغز او در آن لحظه قادر به پردازش و کنترل آن نیست. این وضعیت می‌تواند به بروز مشکلاتی نظیر استرس شدید، افسردگی و احساس گناه منجر شود. فرد ممکن است احساس کند که نتواسته است سکان کنترل موقعیت را در دست گیرد و این احساس گناه می‌تواند به ویژه به دلیل از دست دادن عزیزان یا آسیب دیدن آنها در حادثه ایجاد شود.

هدی غبیشی‌پور، دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در سخنانی تأکید کرد که تصادفات جاده‌ای به یکی از بحران‌های جدی اما قابل پیشگیری سلامت در ایران تبدیل شده‌اند. او گفت: هر سال هزاران ایرانی در اثر تصادفات جان خود را از دست می‌دهند و چندین برابر این تعداد با معلولیت‌های دائمی و آسیب‌های شدید مواجه می‌شوند؛ تصادف نتیجه‌ی انتخاب‌های ماست، نه تقدیر.

دکتر مهدی ابراهیمی، عضو هیئت علمی گروه طب اورژانس بیمارستان سینا دانشگاه علوم پزشکی تهران، در بازخوانی یکی از تلخ‌ترین خاطرات دوران خدمت خود در اورژانس، درباره خطرات کمک‌رسانی‌های غیرایمن در صحنه‌های تصادف هشدار داد و تأکید کرد: «کافی است یک لحظه بی‌احتیاطی کنیم تا نیت خیرخواهی به حادثه‌ای جبران‌ناپذیر تبدیل شود.»

مائده سادات نامدار، کارشناس مددکاری اجتماعی دفتر امور زنان و خانواده دانشگاه علوم پزشکی تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار تلویزیون انترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران در خصوص پویش «نه به تصادف» با بیان اینکه همه تصادف‌ها ناشی از سرعت غیرمجاز یا بی‌توجهی به قوانین نیست، گفت: بسیاری از حوادث رانندگی از خانه‌ها آغاز می‌شود؛ زمانی که صدای بحث بالا می‌رود، دل‌ها سنگین می‌شود و ذهن‌ها درگیر می‌ماند.

دکتر محبوبه سادات شیروانی متخصص طب اورژانس و مسئول مرکز مدیریت حوادث و فوریت های معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی تهران، در مصاحبه با برنامه «نه به تصادف» در تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران، ضمن پیوستن به پویش نه به تصادف با اشاره به اینکه کمک های اولیه در تصادفات اهمیت زیادی دارد، گفت: اگر کسی مهارت کافی در کمک های اولیه ندارد هرگز مصدوم را جابه جا نکند زیرا احتمال دارد که مصدوم دچار صدمات جبران ناپذیری شود.

نازیلا محمدی، کارشناس پیشگیری، درمان و کاهش آسیب اعتیاد معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: مصرف برخی از داروها مخصوصا داروهای خواب آور در حین رانندگی باعث افزایش میزان تصادفات می شود. وی افزود: مصرف مواد مخدر مثل گل می تواند روی تمرکز افراد تاثیر بگذارد و در نتیجه رانندگان نمی توانند به خوبی مسافت و فاصله ها را تشخیص دهند.