تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران

افزایش بیماری های مزمن غیرواگیر در شرایط بحران

دکتر آزیتا کریمی، رئیس گروه مبارزه با بیماری‌های غیرواگیر معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، با اشاره به تأثیرات شرایط بحرانی و جنگی بر سلامت مردم، اظهار کرد: «در شرایطی که جامعه بیش از هر چیز درگیر مسائل بقا و امنیت است، نباید از بیماری‌های مزمن و غیرواگیر مانند دیابت، فشار خون، آسم و سرطان ها غافل شد؛ چرا که این بیماری‌ها به‌صورت تدریجی و خاموش گسترش می‌یابند و سلامت عمومی را تهدید می‌کنند.» وی با تأکید بر نقش استرس‌های طولانی‌مدت و اضطراب ناشی از بحران‌ها بر سلامت روان و جسم افراد افزود: «استرس‌های مداوم موجب ترشح هورمون‌ها بویژه کورتیزول و کاتکول‌آمین‌ها گردیده که در این شرایط می‌تواند در عملکرد دستگاه‌های مختلف بدن، به‌ویژه قلب و عروق، سیستم عصبی و روانی اختلال ایجاد کند. اختلال خواب و اضطراب معمولاً چرخه‌ای معیوب ایجاد می‌کنند که هر یک موجب تشدید دیگری می‌شود و در نهایت بر سلامت جسمی و روانی افراد اثرات ماندگار بر جای می‌گذارد.»

دکتر کریمی ادامه داد: «تحت‌تأثیر استرس‌های ناشی از بحران، رفتارها و سبک زندگی افراد نیز تغییر می‌کند؛ از جمله تغییر در الگوی تغذیه، تمایل به مصرف غذاهای ناسالم، کاهش تحرک و کنار گذاشتن فعالیت‌های روزمره و مفید همچون آشپزی یا رسیدگی به منزل، که این روند خود به افزایش وزن  و چاقی، تشدید اضطراب و رکود روانی منجر می‌شود.»
وی در بیان سایر چالش‌های سلامت در شرایط بحران گفت: «اختلال در دسترسی به خدمات بهداشتی و درمانی یکی از پیامدهای شایع است. ممکن است برخی مراکز و پایگاه‌های سلامت به دلیل تخریب یا محدودیت‌های فیزیکی از مدار خدمت خارج شوند و مردم تمایل کمتری به مراجعه به مراکز دورتر داشته باشند. علاوه بر آن، تغییرات محیطی نظیر آلودگی هوا و آب، کمبود مواد غذایی سالم و حضور در مکان‌های شلوغ و فاقد تهویه مناسب، می‌تواند بر سلامت عمومی اثر منفی بگذارد.»
وی با اشاره به اینکه منابع و امکانات نظام سلامت نیز در شرایط بحران به سمت مناطق پرخطرتر هدایت می‌شود، افزود: «در چنین شرایطی، تأمین دارو، خدمات آزمایشگاهی و سایر امکانات برای بیماران مزمن ممکن است با محدودیت مواجه شود و در نتیجه برخی بیماران کنترل بیماری خود را از دست بدهند. این امر ضرورت توجه ویژه به مراقبت از بیماران غیرواگیر را دوچندان می‌کند.»
رئیس گروه مبارزه با بیماری‌های غیرواگیر در پایان چند راهکار ساده اما مؤثر را برای حفظ سلامت در شرایط بحرانی ارائه داد و گفت:
«مردم باید سعی کنند نظم و روتین زندگی روزمره خود را حفظ کنند؛ فعالیت‌هایی مانند نظافت منزل، پخت غذا و پیاده‌روی‌های کوتاه می‌تواند به ثبات روانی کمک کند. همچنین، بیماران لازم است داروهای مورد نیاز خود را برای حداقل یک هفته تا ده روز آینده پیش‌بینی و تهیه کنند. تغذیه سالم با استفاده از مواد ساده و در دسترس مانند میوه‌جات و سبزیجات باید در اولویت قرار گیرد. در کنار این موارد، پیروی از منابع خبری معتبر و پرهیز از شایعات، نقش مهمی در کاهش اضطراب دارد. مهم‌تر از همه، حفظ آرامش، همدلی و همراهی اعضای خانواده می‌تواند عبور از شرایط بحرانی را آسان‌تر کند.»

فیلم بردار
تدوین گر
سهیلا ملکی
تهیه کننده:

سهیلا ملکی