تلوزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران

آلودگی هوا؛ دومین عامل خطر مرگ در ایران/ کودکان و سالمندان بیشترین آسیب را می‌بینند

رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوای دانشگاه علوم پزشکی تهران با هشدار درباره پیامدهای گسترده آلودگی هوا بر سلامت، اعلام کرد: آلودگی هوا پس از فشار خون بالا، دومین عامل خطر تهدیدکننده سلامت در ایران است و سالانه حدود ۵۸ هزار مرگ منتسب به این عامل ثبت می‌شود. دکتر محمدصادق حسنوند گفت: آلودگی هوا در جهان نیز پس از فشار خون بالا، دومین عامل خطر برای سلامت انسان به شمار می‌رود و سالانه حدود هشت میلیون مرگ را به خود اختصاص می‌دهد. به گفته وی، در ایران بین ۱۲ تا ۱۵ درصد از کل مرگ‌ومیرها به آلودگی هوا مرتبط است و این موضوع نشان می‌دهد که برخورداری از هوای پاک یک حق اساسی شهروندان است، نه یک کالای لوکس.

وی با اشاره به گروه‌های حساس در برابر آلودگی هوا افزود: کودکان زیر پنج سال، سالمندان، زنان باردار، افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای و اقشار کم‌برخوردار بیش از سایرین در معرض آسیب قرار دارند.
دکترحسنوند درباره آثار آلودگی هوا بر کودکان گفت: به دلیل کامل نبودن رشد اندام‌ها و همچنین استنشاق حجم بیشتری از هوا نسبت به وزن بدن، کودکان آسیب‌پذیری بیشتری دارند. آلودگی هوا می‌تواند موجب بروز یا تشدید آسم، کاهش عملکرد ریه، اختلال در رشد ریه و حتی کاهش توانایی‌های شناختی و افت عملکرد تحصیلی آنان شود. همچنین کودکانی که در نزدیکی خیابان‌های پرتردد زندگی یا تحصیل می‌کنند، بیش از دیگران در معرض حملات آسم و اختلالات شناختی قرار دارند و این آثار می‌تواند تا بزرگسالی ادامه یابد و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، عروقی و دیابت را افزایش دهد.
رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوا با اشاره به پیامدهای این معضل برای سالمندان نیز تصریح کرد: سکته‌های قلبی و مغزی، تشدید بیماری‌های تنفسی و مرگ زودرس از مهم‌ترین عوارض آلودگی هوا در این گروه است. به گفته وی، حدود ۱۵ درصد مرگ‌های منتسب به سالمندان در کشور با آلودگی هوا ارتباط دارد و آلاینده‌هایی مانند ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون، دی‌اکسید نیتروژن و ازن خطر ابتلا به دیابت نوع دو را نیز افزایش می‌دهند.
وی راهکار اصلی کاهش آلودگی هوا را کنترل انتشار آلاینده‌ها از مبدأ دانست و تأکید کرد: توسعه حمل‌ونقل عمومی، حرکت به سمت شهرهای انسان‌محور، کاهش وابستگی به خودروهای شخصی و تجهیز صنایع به سامانه‌های کنترل آلودگی، از مهم‌ترین اقدامات حاکمیتی برای بهبود کیفیت هواست.
حسنوند همچنین به شهروندان توصیه کرد در روزهای آلوده، شاخص کیفیت هوا را از منابع رسمی پیگیری کنند، تا حد امکان در محیط‌های سرپوشیده بمانند، از ماسک‌های استاندارد N95 استفاده کنند، از فعالیت بدنی شدید در فضای باز به‌ویژه کنار خیابان‌های پرتردد خودداری کرده و در صورت امکان از دستگاه‌های تصفیه هوای استاندارد بهره بگیرند. مصرف میوه‌ها و سبزیجات سرشار از ویتامین C و آنتی‌اکسیدان‌ها نیز می‌تواند بخشی از آثار زیان‌بار آلودگی هوا را کاهش دهد.
وی با اشاره به وضعیت آلودگی هوا در کشور گفت: اگرچه ایران در مقایسه با میانگین جهانی در وضعیت میانی قرار دارد، اما روند ثابت یا افزایشی آلودگی در سال‌های اخیر نگران‌کننده است. بر اساس مطالعات انجام‌شده، کمترین غلظت آلاینده‌ها در شهرهایی مانند سنندج، اسفراین، اردبیل و برخی مناطق گیلان و بیشترین میزان در اهواز و دیگر شهرهای خوزستان ثبت شده است.
رئیس مرکز تحقیقات آلودگی هوای دانشگاه علوم پزشکی تهران ابراز امیدواری کرد که با اجرای سیاست‌های مبتنی بر شواهد علمی، توسعه حمل‌ونقل عمومی، سرمایه‌گذاری در کاهش آلاینده‌ها و استفاده از خودروهای کم‌مصرف، بتوان به‌تدریج آلودگی هوا را کاهش داد و سلامت شهروندان را حفظ کرد.

تدوین گر
سهیلا ملکی
تهیه کننده:

سهیلا ملکی