تلویزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران

خون‌ریزی غیرطبیعی رحم چیست؟ تعریف، علل، تشخیص و درمان

دکتر زهرا ترکمانی، متخصص زنان و زایمان مجتمع بیمارستانی یاس دانشگاه علوم پزشکی تهران، در برنامه پیرامون سلامتی از تلویزیون اینترنتی، در تشریح مفهوم خون‌ریزی غیرطبیعی رحم به تعریف علمی این اختلال و زمان مناسب مراجعه به پزشک اشاره کرد و گفت: زمانی خون‌ریزی را غیرطبیعی می‌دانیم که فاصله بین اولین روز یک قاعدگی تا اولین روز قاعدگی بعدی کمتر از 24 روز یا بیشتر از 35 تا 38 روز باشد، یا مدت خون‌ریزی بیش از 8 تا 9 روز طول بکشد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی  تهران، دکتر ترکمانی تغییرات محسوس در شدت خون‌ریزی  را نیز مورد اهمیت دانست و گفت: اگر خانمی متوجه شود نسبت به سال‌های قبل، حجم خون‌ریزی افزایش یافته، تعویض مکرر پد دارد، لخته‌های خونی مشاهده می‌کند یا دچار علائم کم‌خونی شده است، این وضعیت نیازمند بررسی تخصصی است.

چه زمانی باید به متخصص زنان مراجعه کرد؟
دکتر ترکمانی افزود: اگر بی‌نظمی قاعدگی بیش از دو تا سه ماه ادامه داشته باشد، مراجعه به پزشک ضروری است و گاهی تأخیر یا جلو افتادن قاعدگی می‌تواند ناشی از استرس‌های شدید یا اتفاقات ناگهانی زندگی باشد؛ اما اگر این وضعیت بیش از دو تا سه ماه تداوم پیدا کند، حتماً باید بررسی انجام شود.

علل شایع خون‌ریزی غیرطبیعی در زنان
 این متخصص زنان و زایمان، علل خون‌ریزی غیرطبیعی را به چند دسته تقسیم می‌کند:

عوامل هورمونی

  • اختلالات تیروئید
  • افزایش هورمون پرولاکتین
  • سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (تنبلی تخمدان)
  • تغییرات هورمونی در ابتدای بلوغ یا نزدیک یائسگی

بسیاری از موارد خون‌ریزی غیرطبیعی منشأ هورمونی دارند و با درمان دارویی قابل کنترل هستند

عوامل دارویی و سبک زندگی

  • مصرف قرص‌های هورمونی، به‌ویژه قرص اورژانسی
  • شروع یا تغییر داروهای جدید
  • رژیم‌های غذایی سخت
  • استرس شدید و تغییرات ناگهانی زندگی

حتی مصرف یک قرص اورژانسی می‌تواند نظم قاعدگی را به‌طور موقت بر هم بزند؛ بنابراین اطلاع دادن این موارد به پزشک بسیار مهم است.

علل ساختاری رحم

  • پولیپ رحمی
  • فیبروم (میوم)
  • ضخیم شدن غیرطبیعی آندومتر

گاهی خانم از وجود پولیپ یا فیبروم در رحم خود اطلاع ندارد و این مسئله در سونوگرافی مشخص می‌شود.

 

بررسی‌های تشخیصی چگونه انجام می‌شود؟

دکتر ترکمانی درباره روند تشخیص توضیح داد: پس از گرفتن شرح حال کامل و بررسی داروهای مصرفی، آزمایش‌های هورمونی اولیه و در صورت نیاز سونوگرافی درخواست می‌شود تا علت دقیق مشخص شود.
بر اساس نتایج، ممکن است بیمار به متخصص غدد ارجاع داده شود یا درمان‌های دیگر در نظر گرفته شود.

 

اهمیت ویژه بررسی در زنان بالای ۴۰ سال

یکی از مهم‌ترین نکات مطرح‌شده، لزوم توجه جدی‌تر در زنان بالای ۴۰ سال است. در خانم‌های بالای ۴۰ سال، اگر ضخامت آندومتر در سونوگرافی افزایش یافته باشد، به‌دلیل افزایش ریسک سرطان رحم، انجام نمونه‌برداری از آندومتر ضروری است.
این نمونه ‌برداری می‌تواند به‌ صورت کورتاژ مطبی یا در اتاق عمل انجام شود و تصمیم‌گیری نهایی بر عهده پزشک معالج خواهد بود.

روش‌های درمان خون‌ریزی غیرطبیعی رحم 
 درمان بسته به علت زمینه‌ای متفاوت است و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • درمان دارویی هورمونی
  • ارجاع به متخصص غدد
  • استفاده از آی‌یودی هورمونی
  • جراحی (در موارد پولیپ یا فیبروم)
    انتخاب روش درمان کاملاً وابسته به علت اصلی خون‌ریزی است و پس از بررسی کامل تعیین می‌شود.

پیگیری پس از درمان
 دکتر ترکمانی در پایان افزود: پیگیری منظم پس از شروع درمان اهمیت زیادی دارد؛ چه درمان دارویی باشد، چه مداخله جراحی یا درمان‌های هورمونی. ارزیابی پاسخ به درمان و تنظیم مجدد برنامه درمانی در صورت نیاز، بخشی از روند مراقبت استاندارد محسوب می‌شود.

 

تدوین گر
مهدی  گلپایگانی (سردبیر)
تهیه کننده:

مهدی گلپایگانی (سردبیر)