تلوزیون اینترنتی دانشگاه علوم پزشکی تهران

روز پنجم هفته سلامت؛ تأکید بر «پزشکی خانواده، نظام ارجاع، سلامت پایدار»

فاطمه عدلی، کارشناس واحد گسترش مرکز بهداشت جنوب تهران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، به مناسبت پنجمین روز از هفته سلامت با شعار «پزشکی خانواده، نظام ارجاع، سلامت پایدار» گفت: نظام سلامت پایدار و اثربخش بر پایه پوشش همگانی، دسترسی عادلانه، مراقبت مستمر و هماهنگی مؤثر خدمات سلامت استوار است. وی افزود: تقویت و کارآمدسازی نظام خدمات سلامت جامعه از طریق استقرار و اجرای کامل برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع برای تمامی جمعیت تحت پوشش، از مهم‌ترین اهداف نظام سلامت به شمار می‌رود و تحقق آن می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای عدالت در سلامت باشد. عدلی با اشاره به اصول ساختار نظام شبکه بیان کرد: نخستین اصل، انتخاب شهرستان به‌عنوان مقیاس اداری و جغرافیایی برای جمعیت تحت پوشش و توسعه شبکه خدمات سلامت است. اصل دوم نیز چیدمان واحدهای ارائه خدمت به‌گونه‌ای است که دسترسی آسان، عادلانه و کم‌هزینه برای مردم فراهم شود.

وی ادامه داد: خدمات سطح یک سلامت شامل پیشگیری، آموزش و ارتقای سواد سلامت فرد و خانواده، تشخیص و درمان بیماری‌ها بر اساس بسته‌های خدمتی و مراقبت از گروه‌های مختلف از جمله مادران باردار، مادران شیرده، بیماران دیابتی و مبتلایان به فشار خون است. همچنین خدماتی نظیر بهداشت محیط، بهداشت حرفه‌ای، سلامت دهان و دندان، بهبود تغذیه، سلامت روان و آموزش طب ایرانی با هدف ترویج سبک زندگی سالم ارائه می‌شود.
کارشناس واحد گسترش مرکز بهداشت جنوب تهران درباره فرآیند نظام ارجاع توضیح داد: افراد برای دریافت خدمات سلامت به پایگاه‌های سلامت، پایگاه‌های پزشکی خانواده یا خانه‌های بهداشت مراجعه می‌کنند و پس از تشکیل پرونده توسط تیم سلامت شامل بهورز، مراقب سلامت، ماما یا پزشک، بر اساس نیاز خود از خدمات ارجاع افقی یا عمودی بهره‌مند می‌شوند. در ارجاع افقی، خدماتی مانند سلامت روان، تغذیه و دندانپزشکی در سطح یک ارائه می‌شود و در صورت نیاز به خدمات تخصصی‌تر، بیماران به مراکز تخصصی و پاراکلینیکی ارجاع عمودی داده می‌شوند.
وی با اشاره به حوزه تحت پوشش مرکز بهداشت جنوب تهران اظهار کرد: این مرکز پنج منطقه شهری ۱۰، ۱۱، ۱۶، ۱۷ و ۱۹ شهرداری تهران و همچنین منطقه روستایی شهر آفتاب را تحت پوشش دارد. تمامی بسته‌های خدمات سلامت در مناطق شهری و روستایی ارائه می‌شود، اما اجرای کامل برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع در مناطق شهری به دلیل برخی چالش‌های کلان‌شهری هنوز به‌طور کامل محقق نشده است.
عدلی خاطرنشان کرد: برنامه پزشک خانواده روستایی و نظام ارجاع بر اساس نسخه 25 این برنامه در منطقه روستایی شهر آفتاب در حال اجراست. این منطقه بیش از 65 هزار نفر جمعیت دارد و خدمات سلامت از طریق دو مرکز جامع سلامت روستایی، یک پایگاه روستایی و چهار خانه بهداشت با حضور هفت پزشک، شش ماما، شش مراقب سلامت، هفت بهورز و سایر کارشناسان سلامت روان، تغذیه، بهداشت محیط و بهداشت حرفه‌ای ارائه می‌شود.
وی در تشریح عملکرد سال گذشته مراکز روستایی مرکز بهداشت جنوب تهران گفت: در مجموع ۵۲۷ هزار و ۴۲۴ خدمت به ۸۳ هزار و ۷۱۳ نفر ارائه شده است. این خدمات شامل مراقبت از گروه‌های سنی، مادران باردار و شیرده، پیگیری بیماران دیابتی و فشار خون، خدمات سلامت دهان و دندان و سایر خدمات بهداشتی بوده است.
به گفته عدلی، در این مدت ۴۵ هزار و ۷۹۰ خدمت پزشکی ثبت شده، ۱۶ هزار و ۳۰۵ مورد ارجاع افقی و ۱۹۸ مورد ارجاع عمودی انجام شده است. همچنین ۱۰۰ مورد حیوان‌گزیدگی شناسایی شد که تمامی موارد واکسیناسیون کامل هاری دریافت کردند.
وی افزود: طی سال گذشته ۱۹ هزار و ۹۱۰ دوز واکسن تجویز و تزریق شد، برای هزار و ۵۰۰ نفر نمونه‌گیری مالاریا انجام گرفت که نتایج تمامی آن‌ها منفی بود. همچنین ۲۲۷ مورد نمونه‌گیری التور انجام شد که همگی نتیجه منفی داشتند.
کارشناس واحد گسترش مرکز بهداشت جنوب تهران ادامه داد: پنج مورد طغیان بیماری ناشی از آلودگی آب و مواد غذایی کنترل شد و برای ۱۷۲ نفر نمونه‌گیری سل انجام گرفت که در نهایت شش بیمار مبتلا به سل شناسایی و تحت درمان کامل قرار گرفتند. همچنین برای ۱۶۴ مادر باردار، تست سریع HIV انجام شد که نتایج همه موارد منفی بود.
عدلی درباره خدمات دندانپزشکی مناطق روستایی نیز گفت: در سال گذشته هزار و ۱۶۳ نفر معاینه دندانپزشکی شدند، برای ۸۶۵ نفر خدمات درمانی ارائه شد، ۳۴۱ مورد کشیدن دندان، ۶۰ مورد جرم‌گیری، ۳۳۲ مورد ترمیم کامپوزیت، ۱۷ مورد ترمیم آمالگام و 632 مورد رادیوگرافی دندان انجام شد.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد با رفع موانع و چالش‌های موجود، برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع به‌صورت کامل اجرا شود تا تمامی جمعیت تحت پوشش بتوانند از خدمات سلامت عادلانه، در دسترس و کم‌هزینه بهره‌مند شوند.

فیلم بردار
تدوین گر
سهیلا ملکی
تهیه کننده:

سهیلا ملکی