دکتر جعفریان: فعالیت دانشگاه پیوسته است و نباید محدود به دوره‌های مدیریتی دیده شود

متن کامل این گزارش به شرح زیر است:  

دانشگاهیان عزیز سلام
تعطیلات تابستانی تمام شد و دانشجویان قدیمی سال تحصیلی 96-95 را آغاز کردند. دانشجویان جدید دانشگاه هم در روزهای پایانی شهریور و دیرتر از سال‌های گذشته معرفی شدند و در مهرماه ثبت‌نام خواهند کرد. برای همه دانشجویان دانشگاه در سال تحصیلی جدید همت بالا و موفقیت آرزو می‌کنم.
این سی و ششمین گزارش من به دانشگاه در پایان سومین سال مسئولیت است بنابراین خلاصه‌ای از موضوعات مهم سال گذشته را در این مجال بازگو می‌کنم. موفقیت و ناکامی دو روی زندگی است و ما هم از آن مستثنا نیستیم بنابراین در گزارش شهریور هر دو را خواهید خواند.

سال سوم از یک دوره
در سال گذشته طرح‌های عمرانی دانشگاه که به جهت ملموس بودن جلب‌توجه زیادی می کند تحولات خوبی داشت. پروژه دو ساختمان جدید در بیمارستان های فارابی و رازی به حرکت درآمد و پیشرفت نسبتاً خوبی هم داشت. ساختمان شماره 2 بیمارستان امیراعلم به بهره برداری رسید. بازسازی بیمارستان مروستی که توسط ورثه مرحوم دکتر مروستی به دانشگاه صلح شده در شرف اتمام است. زمین بیمارستان شریعتی شماره دو مراحل اداری را طی کرد و در اختیار دانشگاه قرار گرفت و عملیات مکانیک خاک و گودبرداری آن آغاز شد.
پروژه بزرگ و ملی مهدی کلینیک به دلیل عدم امکان تأمین منابع علیرغم تلاش های بسیار دانشگاه و وزارت بهداشت در سال گذشته متوقف بود و پیشرفتی نداشت. امیدوارم با اقداماتی که در چند ماه گذشته صورت گرفته به‌زودی شاهد راه افتادن مجدد این پروژه باشیم.
ساختمان جدید انستیتو کانسر که از پروژه های وزارت راه مسکن و شهرسازی است با بودجه بسیار محدود سالانه پیشرفت کمی دارد. مراحل تأمین زمین مناسب در منطقه 18 برای احداث یک بیمارستان بزرگ هزار تختخوابی توسط همکاران دانشگاه و وزارت بهداشت ادامه دارد. همچنین تهیه یک زمین مناسب برای پردیس دوم دانشگاه به‌عنوان یک ضرورت جدی در دست پیگیری است.
در سال گذشته اجرای طرح تحول سلامت در بیمارستان ها و سه شبکه بهداشت دانشگاه با جدیت دنبال شد. ارائه خدمات درمانی در قالب طرح تحول همچنان با افزایش رضایتمندی بیماران بخصوص از جهت کاهش هزینه های درمانی و در دسترس بودن تمام نیازمندی های بیماران در بیمارستان ادامه یافت. علاوه بر این تکمیل شبکه بهداشت منطقه تحت پوشش دانشگاه با بیش از دو میلیون و هشت‌صد هزار نفر جمعیت با به‌کارگیری حدود 700 نفر مراقب بهداشت عملیاتی شد و علاوه بر آن پرونده الکترونیک سلامت برای بیش از نهصد هزار نفر از این جمعیت تشکیل و اطلاعات افراد در آن وارد شد. دانشگاه ما پیشتاز این برنامه بود و پایلوت نرم افزار «سیب» را اجرا نمود. انتظار این است که ضمن تکمیل ورود اطلاعات تمام مردم منطقه، ارائه فعال خدمات سلامت بخصوص از جهت شناسایی و پیشگیری از بیماری های غیر واگیر انجام گیرد. نقش کارکنان دانشگاه در اجرای این برنامه ها بسیار تعیین‌کننده و مؤثر است؛ برای همه کارکنان بهداشتی درمانی و پشتیبانی سلامت و سعادت آرزو می کنم. همین‌جا از زحمات کارکنان ستادی، دانشکده ها و مراکز تحقیقاتی هم که در مسیر اهداف دانشگاه تلاش می کنند تشکر می نمایم. چهارم شهریورماه روزی برای تقدیر از زحمات بیش از 15 هزار کارمند دانشگاه بود.



در سال گذشته 4 تغییر در رؤسای بیمارستان ها داشتیم که در مسیر اصلاح ساختار مدیریتی دانشگاه صورت گرفت و مبنای اصلی آن سقف دوره مدیریت 10 ساله در مناصب اجرایی است. اگرچه این مدل موافقین و مخالفینی در داخل و خارج دانشگاه دارد اما جمع بندی من و همکاران در هیئت‌رئیسه این است که مزایای آن به‌مراتب بیش از مضار احتمالی و موردی است و بنابراین آن را درست می‌دانیم.
دو فقدان بزرگ یک سال گذشته همچنان بر دوش دانشگاه سنگینی می کند. مرحوم استاد دکتر حسن فرسام و مرحوم استاد دکتر عباس شفیعی که جای هردو در جلساتی که حضور می‌یافتند بسیار خالی است. روحشان قرین آرامش باشد و خداوند بر درجاتشان بیفزاید.
هیئت‌رئیسه دانشگاه با یک تغییر در معاونت توسعه مدیریت و منابع، با جدیت و همت قابل‌تقدیر به کار خود ادامه می‌دهند و به نظر من نمونه خوبی از یک کار گروهی واقعی را بدون حاشیه های مرسوم در این سطح به نمایش گذاشته اند. از همه معاونین و مشاورین برای این همراهی صمیمانه سپاسگزارم.
طرح ویزیت جهادی دست های مهربان در سال گذشته به‌صورت فصلی ادامه یافت و دهمین مرحله در 7 مرداد با 2048 ویزیت عمومی و 1579 ویزیت تخصصی توسط 74 پرستار، 6 پزشک عمومی و 47 متخصص در 4 منطقه انجام شد. در 10 مرحله این طرح بیش از 20 هزار ویزیت عمومی و 13 هزار ویزیت تخصصی صورت گرفته است. میزان ارجاع بیماران ویزیت شده به مراکز سطح 2 و 3 درمجموع طرح کمتر از 20 درصد است. اگرچه این برنامه که توسط معاونت های بهداشت و درمان دانشگاه برنامه ریزی و اجرا می شود پاسخگوی همه نیاز مناطق محروم اطراف تهران نیست اما به‌اندازه وسع فعلی ما قسمتی از مشکلات مردم را برطرف می کند و مهم تر از آن نشان دهنده توجه مسئولان سلامت مردم به مشکلات آن‌ها است و این چیزی است که از بازخوردهای مردم به‌خوبی می توان درک کرد. برخی همکاران هیئت‌علمی که در این طرح شرکت داشته اند آن را کاری صوری تصور می کردند. من به‌صورت حضوری به تعدادی از این همکاران توضیح دادم که هدف این طرح حل مشکلات درمانی مردم حاشیه تهران نیست بلکه ما دو هدف مشخص را تعقیب می کنیم: اول آن که به هر میزان امکان داریم به مردم محروم خدمات ویزیت تخصصی ارائه کنیم، بخصوص که در بسیاری از موارد خود ویزیت تمام‌کننده موضوع و باعث اطمینان خاطر مردم می شود و این از نسبت تعداد ارجاع به سطوح بالاتر روشن می شود؛ و دوم این که همکاران ما به همراه دانشجویان و دستیاران خود محرومیت های مردمی را که در نزدیکی ما زندگی می کنند و برای دسترسی به کمترین امکانات درمانی دچار مشکل هستند ببینند و درک عمیق تری از موضوع ارائه خدمات سلامت در جامعه پیدا کنند. البته همه ما به‌درستی خواهان داشتن بهترین امکانات در بیمارستان های دانشگاهی هستیم اما گاهی بد نیست ببینیم در فاصله کمتر از 50 کیلومتری از محل کار ما یک جمعیت 40-50 هزارنفری فاقد یک متخصص است. از همه دست اندرکا ران اجرایی این طرح و شرکت‌کنندگان در آن سپاسگزاری می کنم و از همکاران هیئت‌علمی گروه های مختلف می خواهم همچنان ما را در اجرای این طرح یاری کنند.

شاید آنچه کمتر به چشم همکاران بیاید روند اجرای برنامه های دانشگاه است که به‌طورجدی در حال پیگیری است. هیئت‌رئیسه دانشگاه در سال گذشته در 8 دانشکده حضور یافت و گزارش پیشرفت برنامه های دانشکده را بررسی کرده و بازخورد داد. همچنین با حضور هیئت‌رئیسه در 8 بیمارستان گزارش عملکرد بیمارستان ها موردبررسی قرار گرفت و اقدامات اصلاحی در حوزه های مختلف ابلاغ شد. گزارش پیشرفت برنامه 4 ساله 5 معاونت نیز از آغاز سال 95 تاکنون در هیئت‌رئیسه ارائه‌شده و پس از بحث و بررسی نقاط قوت و ضعف، پیگیری آن توسط مرکز تحقیق و توسعه سیاست های دانشگاهی در دست انجام است. اگرچه در هر حوزه برنامه هایی وجود دارد که نیاز به کار بیشتر دارد یا هنوز عملیاتی نشده اما برآیند گزارش‌های این 22 واحد نشان دهنده این است که روند حرکت دانشگاه علیرغم تمام کمبودها و موانع روبه‌جلو است و موفقیت های قابل‌توجهی کسب شده است.
روند مقالات منتشر شده در دانشگاه و داشتن بالاترین شاخص H در بین کل دانشگاه های کشور، داشتن بیشترین تعداد اساتید با شاخص H بالاتر از 15 و حدود نیمی از اساتید 1درصد برتر دنیا در علوم پزشکی در کشور، رتبه اول در آزمون های کشوری، جذب بیش از 500 دانشجوی بین المللی و حفظ جایگاه دانشگاه در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی که معتبر تر از بعضی مدل های داخلی و با سوگیری کمتر است شاهد اصلی این مدعا است. فراموش نکنیم که این موفقیت ها در شرایطی به همت اساتید، دانشجویان و کارکنان عزیز به دست می‌آید که دانشگاه در سخت ترین شرایط ازنظر مالی در طول حیات خود است و امروز بیش از 700 میلیارد تومان مطالبات وصول نشده دارد که از کل بودجه دولتی دانشگاه در سال 95 بیشتر است؛ به‌عبارت‌دیگر در دسترس نبودن درآمد اختصاصی دانشگاه و کمبود بودجه های دولتی به‌صورت توأم باعث وجود محدودیت های جدی در اجرای بسیاری از برنامه ها است اما باید به همه شما دست مریزاد گفت که همچنان پرتلاش هستید و این سازمان عظیم و ارزشمند را در حرکت باوقارش همراهی می کنید. ادامه این مسیر هم بدون شک با همت شما میسر است ضمن آنکه امید می رود نیمه دوم سال 95 با گشایش هایی همراه باشد.
تأکید بر یک نکته مهم به نظرم لازم است و آن اینکه فعالیت دانشگاه پیوسته است و نباید محدود به دوره‌های مدیریتی دیده شود. درست است که مدیریت سیاسی کشور تابع دوره های مشخص است اما نهادی مانند دانشگاه همواره در حرکت است و نمی تواند در این چارچوب دیده شود. تأکید ما بر برنامه 4 ساله ازاین‌جهت است که مدیریت منابع اعم از وقت، نیروی انسانی و اعتبارات نیازمند اولویت بندی است و بدیهی است که هیچکس نمی تواند در یک زمان محدود به همه خواسته هایش برسد. برنامه ریزی زمان دار به‌نوعی مشخص کردن اولویت ها برای یک دوره است بنابراین نباید فعالیت های دانشگاه را در یک قالب 4 ساله دید. البته امور دیگری هم هستند که ماهیت سیاسی ندارند و آن‌ها هم باید مستقل از تغییرات سیاسی باشند اما این موضوع در کشور ما هنوز به‌خوبی تبیین نشده و در عمل گاهی امور کارشناسی تحت تأثیر مسائل سیاسی است.

رویدادهای شهریورماه 95



روز پزشک و روز داروسازی در آغاز شهریورماه با مراسم مختلف در کشور برگزار شد. حضور رئیس‌جمهور محترم در مراسم روز پزشک سال 95 و بیانات ارزشمند ایشان حاکی از نگاه عمیق به موضوع سلامت و توجه به اهمیت جایگاه گروه پزشکی در این مقوله بود. تذکری از همکاران داروساز دریافت کردم که روز پنجم شهریور روز «داروسازی» است و نه داروساز. البته در بعضی تقویم ها نیز همین طور نوشته شده است.



هیئت‌امنای دانشگاه نیز در شهریورماه جلسه داشت و اگرچه در این جلسه آقای دکتر هاشمی حضور نداشتند اما مصوبات خوبی مطرح و به تصویب رسید. حضور مؤثر اعضای هیئت‌امنا در این جلسات بسیار تعیین کننده است. متأسفانه از حضور مرحوم استاد عباس شفیعی، از اعضای حقیقی هیئت‌امنا، در این جلسه محروم بودیم.



در هفته دولت وزیر محترم بهداشت به‌عنوان نماینده دولت در اسلامشهر حضور یافتند. گزارش‌های همکاران ما در شبکه اسلامشهر یکی از مهم ترین اجزاء گزارش فرماندار محترم این شهرستان بود و این نشان‌دهنده میزان موفقیت اقدامات شبکه بهداشت اسلامشهر در اجرای برنامه تحول سلامت در حوزه بهداشت است. از همه همکاران حوزه بهداشت و بخصوص شبکه اسلامشهر تشکر می کنم.



دومین کنگره بین‌المللی و چهاردهمین کنگره تغذیه با حضور تعداد زیادی از دانش آموختگان این رشته با محوریت دانشکده علوم تغذیه و رژیم‌شناسی دانشگاه نیز در شهریورماه با حضور معاونین غذا و دارو و آموزشی وزارت بهداشت برگزار شد. آنچه من در مراسم افتتاحیه دیدم حضور بسیار فعال همکاران این گروه بود. در حاشیه این همایش بزرگ عده ای با تجمع در محوطه بیرونی سالن همایش نسبت به موضوعاتی ازجمله ورود پزشکان به دوره دکترای تخصصی تغذیه اعتراض داشتند که البته منطق این اعتراض و علت انتخاب محل بیان آن برای من روشن نبود. اگرچه بیان نظرات و اعتراضات فی‌نفسه اشکال ندارد اما زمان و مکان مناسب حداقلی است که باید در نظر گرفت؛ ضمن اینکه اعتراض به‌خودی‌خود کار مهم و ارزشمندی نیست بلکه زمانی ارزش افزوده دارد که با استدلال و شواهد کافی همراه باشد.

برگزاری آزمون دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی  و دانشنامه تخصصی دندانپزشکی از رویدادهای مهم آموزشی شهریورماه بود که با فراز و نشیب هایی انجام شد. دانشگاه میزبان آزمون دانشنامه تخصصی دندانپزشکی و قسمت عمده ای از آزمون های شفاهی تخصصی و فوق تخصصی پزشکی بود. مرکز آزمون دانشگاه که با حمایت معاونت آموزشی وزارت بهداشت و نظارت معاونت آموزشی دانشگاه در مرکز طبی کودکان ایجاد شد امتحان خود را به‌خوبی پس داد و یک فرصت بسیار بزرگ برای گروه های مختلف دانشگاه است. البته مشکلات نرم افزاری مختلفی در طراحی و اجرای آزمون ها رخ داد اما زیرساخت ایجاد شده در مرکز طبی کودکان ازنظر اکثر دست اندرکاران بسیار مطلوب بود. نتایج دستیاران دانشگاه در آزمون دانشنامه تخصصی در حد اطلاع من مثل سال های گذشته درخشان است. البته امسال بنا بر مصوبه شورای آموزش پزشکی و تخصصی بجای اعلام رتبه، 10 درصد اول در هر رشته اعلام می شود و منتظر نتایج کامل خواهیم بود.
در روزهای پایانی شهریور ماه ساختمان قدیم بیمارستان میرزا کوچک خان برای بازسازی به یکی از مؤسسات تابعه شرکت محب سلامت ایرانیان (شمسا) وابسته به هیئت‌امنای صرفه جویی ارزی تحویل شد. طبق قرارداد، تعهد شده این بازسازی در مدت 10 ماه با منابع وزارت متبوع و شمسا و نظارت دفتر فنی و معاونت درمان دانشگاه صورت بگیرد. امیدوارم این مسیر به‌خوبی طی شود و ساختمان بازسازی شده به ظرفیت دانشگاه اضافه شود.



در اواسط شهریور جلسه‌ای برای تقدیر از همکارانی که در مسابقات ورزشی استانی برنده شده بودند برگزار شد. تعداد زیادی از کارکنان و اساتید امسال توانستند در مسابقات ورزشی سازمان های دولتی استان تهران مدال بگیرند و این بسیار خوشحال‌کننده است. تصور می کنم توجه به ورزش قهرمانی می تواند انگیزه افراد برای ورزش فردی و همگانی را بیشتر کند و این یک اقدام مثبت است.
روز پایان شهریور آغاز هفته دفاع مقدس است. یاد بزرگ مردان کوچک و بزرگ آن ایام را گرامی می‌دارم، کسانی که وجود ارزشمندشان بهای تمامیت کشور، استقلال و سربلندی امروز ایران اسلامی است. عده زیادی از ایشان در همان ایام مزد ازخودگذشتگی خود را دریافت کردند و با فیض شهادت آخرتشان تضمین شد؛ و گروهی بازماندند و اکنون در پیچ‌وخم زندگی هرازگاهی یاد آن دوران را زنده می کنند و چه‌بسا به حال رفقای سفرکرده خود غبطه می خورند که «مپندارید کسانی که درراه خدا کشته شدند مرده‌اند، بلکه زنده اند در جوار پروردگارشان و روزی داده می شوند.»

حواشی
حضور در جلسات هیئت ممتحنه جراحی عمومی اگرچه بیش از یک هفته کاری را به خود اختصاص داد اما بسیار شیرین بود. این فرصت مناسبی برای به روز کردن اطلاعات در رشته تخصصی و درعین‌حال مشارکت جدی در طراحی آزمون دانشنامه است. خوشبختانه تمام اعضای بورد جراحی عمومی با وقت گذاری و جدیت در تمام مراحل شرکت داشتند و بخصوص سؤالات بسیار خوبی برای آزمون شفاهی تهیه شد. آزمون شفاهی این رشته بسیار مفصل و دارای سه قسمت کامپیوتری، مصاحبه ساختارمند و مهارت است. وجود تعداد زیاد سؤال در حیطه های مختلف و با مدل های متفاوت فرصت خوبی برای ارزیابی دستیاران فراهم می‌کند. همان‌طور که اشاره کردم زیرساخت ایجاد شده در سالن آزمون مرکز طبی کودکان برگزاری قسمت کامپیوتری آزمون را بسیار منظم و راحت کرد.
خوشبختانه ورزش در شهریور علیرغم حجم زیاد کار و مشکلات فراوان به‌صورت مرتب برقرار بود و از این بابت خوشحالم. درواقع ورزش نه‌تنها از جهت سلامت جسمی بلکه ازنظر آرامش روانی هم بسیار مؤثر است.
در اواخر این ماه یک سفر کوتاه خانوادگی به محلات، خمین، گلپایگان و خوانسار داشتیم. نقاط زیبا و جالبی در این منطقه از کشور وجود دارد که بسیار دیدنی است. بخصوص شهر خوانسار واقعاً زیبا و دیدنی است. این فرصت‌ها را باید غنیمت دانست و از آن استفاده کرد.

سخن آخر
پایان شهریور 95 با ایام مبارک عید غدیر همراه بود. «خداوند را سپاس می‌گوییم که ما را از متمسکین به ولایت امیرالمؤمنین، حضرت علی ابن ابی طالب علیه السلام و اولاد معصومش قرار داد.»

دکتر علی جعفریان
شهریور 95