باور یا واقعیت: مردان گریه نمی‌کنند!؟؛ نگاهی علمی به یک کلیشه ریشه‌دار

به مناسبت هفته سلامت مردان، رحیمه عظیمی، رئیس گروه امور زنان و خانواده دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به این باور که «مردان گریه نمی‌کنند»، اظهار کرد: این تصور، یک کلیشه جنسیتی سمی است. گریه در واقع واکنشی عصبی ـ زیستی بدن به هیجانات مختلف است؛ هیجاناتی مانند خشم، غم یا حتی شادی شدید. به گفته او، گریه نشانه ضعف نیست، بلکه واکنشی طبیعی و انسانی به تجربه احساسات عمیق محسوب می‌شود.
عظیمی با بیان اینکه بسیاری از قهرمانان، چهره‌های موفق و حتی سیاست‌گذاران در مواجهه با هیجانات شدید گریه کرده‌اند، افزود: تجربه نشان داده این افراد نه‌تنها ضعیف نبوده‌اند، بلکه توانایی بالایی در شناخت، پذیرش و ابراز احساسات خود داشته‌اند و همین موضوع به موفقیت آن‌ها کمک کرده است.
این کارشناس سلامت روان تأکید کرد: گریه یک ویژگی زیستی انسان است. همان‌طور که انسان دارای اعضای بدن و احساسات مختلف است، توانایی گریه کردن نیز بخشی از ماهیت انسانی اوست. ریشه تاریخی این باور که مردان نباید گریه کنند، احتمالاً به دوران‌های بسیار قدیم و نقش‌های جنگجویانه مردان بازمی‌گردد؛ جایی که کنترل هیجانات برای بقا ضروری بوده است.
وی ادامه داد: علم روان‌شناسی نشان می‌دهد که سرکوب احساسات، به‌ویژه خشم و غم، باعث از بین رفتن آن‌ها نمی‌شود، بلکه این هیجانات به شکل‌های دیگری مانند پرخاشگری یا رفتارهای نادرست بروز پیدا می‌کنند. در جامعه ما، خشم مردان معمولاً پذیرفته می‌شود، اما گریه آن‌ها نه؛ در حالی که برای زنان این معادله برعکس است. این جابه‌جایی در پذیرش هیجانات، موجب تضعیف روابط عاطفی و دشوار شدن شناخت احساسات واقعی مردان می‌شود.
عظیمی با تأکید بر اهمیت اصلاح این نگرش گفت: مرد سالم و بالغ، فردی است که احساسات خود را به‌موقع و به‌شکل درست بروز می‌دهد. گریه کردن می‌تواند یکی از راه‌های سالم ابراز هیجان باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به راهکارهای تغییر این باور اشاره کرد و افزود: این تغییر از دوران کودکی آغاز می‌شود. پدران می‌توانند الگوی مناسبی برای پسران خود باشند؛ با صحبت کردن درباره احساساتشان و پذیرش هیجانات کودک. زمانی که یک پسر زمین می‌خورد، به‌جای گفتن «مرد که گریه نمی‌کند»، بهتر است او را در آغوش گرفت و درباره احساسی که تجربه می‌کند با او گفت‌وگو کرد؛ همان‌گونه که این رفتار با دختران رایج است.
این کارشناس سلامت روان در پایان تصریح کرد: در بزرگسالی نیز لازم است از مردان خواسته شود احساسات خود را بیان کنند. بسیاری از رفتارهای پرخاشگرانه یا بهانه‌گیرانه، در واقع نشانه غم یا نیاز عاطفی برآورده‌نشده است. مردان می‌توانند هم تکیه‌گاهی مطمئن برای دیگران باشند و هم خود، از داشتن تکیه‌گاه عاطفی بهره‌مند شوند.