نشست هم‌اندیشی استادان با موضوع روش‌های فهم قرآن برگزار شد

گالری عکس
به گزارش روابط عمومی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه، در این نشست که ساعت 11 روز چهارشنبه، 31 خرداد 96 برگزار شد، حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر عیسی زاده، مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی تهران، ضمن خوشامدگویی به حضار و آرزوی قبولی طاعات و عبادات با اشاره به اهمیت موضوع جلسه گفت: اگر بخواهیم مفاهیم قرآنی جامه عمل به خود بگیرد و آن‌چنان‌که هست، درست در جامعه پیاده شود، لازمه اول آن فهم درست مفاهیم قرآنی است.
وی در ادامه گفت: وقتی‌که تاریخ تطور و تنوع فهم قرآن را بررسی می‌کنیم با چند جریان عمده مواجه می‌شویم؛ در یک برهه، فهم قرآن یک فهم بسیط است، یعنی بر اساس یکسری داده‌هایی (با عنوان روایات تفسیری) که از پیامبر اکرم (ص) به مخاطبین منتقل می‌شود؛ در دوره بعدی و بعدازاینکه در زمان خلیفه دوم بحث کشورگشایی‌ها و توسعه جغرافیایی نظامات اسلامی مطرح می‌شود، با پدیده جدیدی مواجه می‌شویم به نام گفتگوی تمدن‌ها و فرهنگ‌ها، یعنی ورود یکسری شبهات و سؤالات بسیار فراوان و از این مقطع آسیبی به نام آسیب تفسیر به رأی و کج‌فهمی‌هایی از قرآن به وجود می‌آید؛ در همین جریان‌های متفاوتی که وارد فهم قرآن می‌شود، جریان عقل‌گرایی وارد می‌شود که به شیعه نزدیک و راه ائمه است؛ عقل‌گرایی به معنای حرکت بر اساس اصول عقلانی و منطقی است.
عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات علوم قرآن، حدیث و طب دانشگاه در ادامه سخنان خود گفت: درروش فهم قرآن، بحثی با عنوان زبان قرآن داریم که باید بدانیم زبان قرآن چیست.
وی افزود: در خصوص زبان قرآن 3 نوع بحث داریم؛ بحث اول این است که آیا زبان قرآن، زبان سمبلیک است یا زبان واقعی ست که بر اساس نص قرآن و بیان علمای ما، زبان قرآن زبان واقعی ست یعنی تمام داستان‌های مطرح‌شده در قرآن واقعی است؛ بحث دیگر در حوزه زبان قرآن، عام است یا خاص بودن زبان قرآن است و آخرین بحث، هرمنوتیک به معنای دانش تفسیر است.
مسئول نهاد با اشاره به اینکه هرمنوتیک برگرفته از واژه هرمس به معنای واسطه‌ی بین خدایان و مردم بوده است؛ گفت: در بحث هرمنوتیک شاهد ظهور 3 گروه هستیم؛ گروه اول که به هرمنوتیک سنتی معروف‌اند یعنی کسانی که معتقد بودند هر متن و هر جمله‌ای یک معنای نهایی دارد که تلاش گوینده برای این است که آن معنای نهایی را به مخاطب منتقل کند؛ مخاطب برای اینکه آن معنای نهایی را دریابد باید با گوینده، زبان مشترک داشته باشد که با توجه به این دیدگاه، شما وقتی می‌خواهید قرآن را بفهمید حتماً باید با زبان قرآن و اصول و قواعد قرآن آشنا باشید و هرکسی که این شیوه و قانون را در اختیار داشته باشد می‌تواند به یک فهم مشترکی دست پیدا کند.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر عیسی زاده افزود: گروه دوم، هرمنوتیک دوران روشنگری یا روشنفکری است که در این دیدگاه غیر از متن و قانون برای فهم آن متن، به ذهنیت گوینده نیز نیاز داریم و درنهایت گروه سوم، هرمنوتیک فلسفی است که می‌گوید هر متنی یک وجود جدایی دارد که ربطی به گوینده ندارد.
مسئول نهاد در ادامه به بیان سه رویکرد مطرح درروش فهم قرآن پرداخت و گفت: اولین رویکرد، رویکرد مسئله محور است؛ به این معنی که بتوانیم گره‌ها و مشکلات موجود در زندگی را پیدا کنیم و راه‌حل‌های آن مشکلات را در قرآن جست‌وجو کنیم که این رویکرد سه مرحله دارد، اولین مرحله پیدا کردن سؤال، دومین مرحله پیدا کردن آیاتی مربوط به مسئله ما و سومین مرحله در کنار هم قرار دادن این آیات و پژوهش در تفسیر آن‌هاست.
دومین رویکرد، رویکرد موضوع محور است که متأسفانه یکی از علت‌های قضاوت‌های نادرست ما در بسیاری از موضوعات این است که بدون داشتن اطلاعات کافی در مورد آن موضوع به سراغ آیات و روایات می‌رویم و دچار حرکت شتاب‌زده و غلط می‌شویم.
وی رویکرد سوم را محتوا محور معرفی کرد و گفت: در این رویکرد آیات قرآن را به همان ترتیب و چیدمانی که نازل‌شده بخوانیم و به پایان برسانیم که به نقل از شهید صدر برای آنکه در جریان روند تربیت قرآن قرار بگیریم لازم است قرآن را بر اساس ترتیب نزول زمانی آن مطالعه کنیم که این کار باعث می‌شود که با وقایع رخ‌داده در طول تاریخ اسلام نیز آشنا شویم.
توضیح اینکه سلسله نشست‌های هم‌اندیشی ویژه ماه مبارک رمضان به همت مدیریت هم‌اندیشی استادان نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دانشگاه علوم پزشکی تهران در قالب 6 کارگاه و 12 ساعت آموزشی با شرکت قریب 300 تن از استادان دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد.